Oasen drinkwater: kwaliteit, hardheid en prijs

Leestijd: ~12 minuten

Wat is Oasen?

Oasen is het drinkwaterbedrijf van het Groene Hart. Het levert kraanwater in het oosten van Zuid-Holland en het zuidwesten van Utrecht, aan plaatsen als Gouda, Alphen aan den Rijn, Woerden, Gorinchem, Papendrecht, Ridderkerk en Zwijndrecht. Net als bij elk ander waterbedrijf kun je Oasen niet zelf kiezen: waar je woont bepaalt wie je water levert.

De wortels liggen in de negentiende eeuw. In Gouda was het water toen zo vervuild, mede door cholera, dat de gemeente op 3 december 1883 de Goudse Waterleidingmaatschappij oprichtte. Die begon met 165 aansluitingen. Na een reeks fusies kreeg het bedrijf op 1 december 2005 de naam Oasen, vrij vertaald “brenger van leven”. Inmiddels werken er bijna 300 mensen en beslaat het voorzieningsgebied ruim 1.100 vierkante kilometer.

Dat laatste getal verklaart waarom “hoe goed is mijn kraanwater” nooit één antwoord heeft. Oasen werkt met zeven zuiveringsstations en meerdere winvelden, dus de samenstelling verschilt per woonplaats. Precies zoals bij de waterkwaliteit van Vitens en bij het drinkwater van WMD in Drenthe geldt: het landelijke gemiddelde zegt weinig over je eigen kraan.

Waar komt het drinkwater van Oasen vandaan?

Uit de rivier de Lek, maar niet rechtstreeks. Oasen gebruikt oevergrondwater: rivierwater dat langs de oevers de bodem in sijpelt en daar op natuurlijke wijze wordt gefilterd. Vanaf een diepte van 15 tot 100 meter pompt Oasen dat water weer omhoog.

Dat is een tussenvorm die je in Nederland vaker ziet en die uitmaakt voor de kwaliteit. Zuiver grondwater ligt beschermd onder de grond en is daardoor schoner; rivierwater staat direct bloot aan alles wat er stroomopwaarts gebeurt. Oevergrondwater zit daar tussenin: de bodempassage haalt er al veel uit, maar de herkomst blijft de rivier. Hoe die verschillen tussen regio’s uitpakken, staat in het overzicht van de regionale verschillen in kraanwaterkwaliteit.

Oasen is zelf uitgesproken over de druk op die bron. Door klimaatverandering wordt het grondwater in westelijk Nederland zouter, wat verzilting heet, en in droge zomers is dat effect nu al zichtbaar. Daar komen bevolkingsgroei en industriële lozingen bij. De redenering van het bedrijf is nuchter: wat niet in de bron terechtkomt, hoeft er ook niet uit gezuiverd te worden.

Hoe maakt Oasen drinkwater?

Op twee manieren, en het verschil tussen die twee is het interessantste verhaal in dit hele artikel.

Traditionele zuivering

Op de meeste stations doorloopt het opgepompte water een reeks stappen: beluchten, zandfilters, ontharding, actieve koolfilters en UV-desinfectie. Elke stap pakt iets anders aan. Deze methode is decennialang verfijnd en levert water dat ruim aan de wettelijke eisen voldoet, maar hij heeft één grens: zout en sommige andere stoffen krijg je er niet volledig uit.

Membraanfiltratie (One Step Reverse Osmosis)

Oasen bouwt zijn zuiveringen stapsgewijs om naar One Step Reverse Osmosis, afgekort OSRO. In plaats van een reeks stappen is er dan nog één stap: het grondwater wordt onder hoge druk door een membraan geperst dat werkt als een uiterst fijne zeef. Alleen watermoleculen komen erdoor. Zout, ijzer, medicijnresten en bacteriën zijn groter en blijven achter.

Die volgorde is geen detail. Omgekeerde osmose staat erom bekend dat het naast verontreinigingen ook de nuttige mineralen wegneemt, en dat is een van de terugkerende bezwaren in de discussie over of osmosewater gezond of ongezond is. Oasen lost dat op door te remineraliseren. Een huishoudelijk osmose-apparaat zonder mineralisatiestap doet dat niet, en dat verschil proef je.

De techniek heeft ook een prijs. Bij membraanfiltratie blijft een reststroom over van ongeveer 20 procent van het opgepompte grondwater, die via het riool naar de afvalwaterzuivering gaat. Het energieverbruik per duizend liter verdubbelt ruwweg. Daar staat tegenover dat pelletontharding en actieve kool niet meer nodig zijn, waardoor Oasen de CO₂-uitstoot met 70 procent zegt terug te brengen.

De omschakeling loopt al lang. De eerste proefinstallatie stond in 2005 in Ridderkerk, in 2017 ging station Schuwacht in Lekkerkerk half op membranen draaien, begin 2023 opende De Put in Nieuw-Lekkerland als eerste volledig op membraanfiltratie en eind 2024 volgde De Hooge Boom in Kamerik. Daarmee wordt inmiddels ongeveer een kwart van de totale productie met membranen gezuiverd. Het doel voor de lange termijn is alles.

Hoe hard is het water van Oasen?

Zacht, vrijwel overal. De hardheid in het Oasen-gebied ligt tussen 6,3 en 8,7 °dH, en op vier plaatsen na valt alles in de categorie “zacht”. Ter vergelijking: Oasen rekent water onder 8 °dH als zacht en boven 12 °dH als hard, en de Drinkwaterwet schrijft een ondergrens van 5,6 °dH voor.

Dit is een selectie uit de tabel die Oasen per woonplaats publiceert en elk kwartaal bijwerkt.

Eén uitzondering hoort erbij: het drinkwater dat in Zwijndrecht en Hendrik-Ido-Ambacht Zuid uit de kraan komt, is afkomstig uit de zuivering van Evides, niet van Oasen zelf. Dat verklaart waarom die twee plaatsen in zowel de hardheids- als de PFAS-tabel een eigen regel hebben.

Wat kost drinkwater bij Oasen in 2026?

Je waterrekening bestaat uit een tarief per kubieke meter, belastingen per kubieke meter en een vast bedrag per jaar. Dit zijn de bedragen die Oasen voor 2026 en 2025 publiceert.

Twee dingen vallen op. De totale prijs per kubieke meter stijgt met vijf cent, ruwweg drie procent. En het vastrecht blijft gelijk op €114,07, wat in een jaar met stijgende energie- en materiaalkosten geen vanzelfsprekendheid is.

Wat kost 1.000 liter kraanwater bij Oasen?

Een kubieke meter is precies 1.000 liter, dus het antwoord staat in de tabel: €1,68 inclusief belastingen in 2026. Per liter is dat ruwweg een zesde cent.

Bij een huishoudelijk verbruik van rond de 100 kubieke meter per jaar kom je daarmee op ongeveer €168 aan water plus €114 vastrecht, dus grofweg €24 per maand. Dat het vaste deel bijna net zo zwaar weegt als het verbruik is precies de reden dat waterbesparing minder oplevert dan mensen verwachten. Hoe dat per waterbedrijf en per zoekvorm uitpakt, staat uitgewerkt in het overzicht van wat een kuub water kost.

Zit er PFAS in het drinkwater van Oasen?

Ja, in zeer kleine hoeveelheden, en in elke regio ruim onder zowel de wettelijke norm als de strengere richtwaarde van het RIVM. Oasen publiceert de gemeten waarden per regio, en dat is zeldzaam genoeg om te noemen.

De context: de Europese drinkwaternorm is 100 nanogram per liter voor de optelsom van twintig PFAS. Het RIVM adviseert daarnaast een aanzienlijk strengere richtwaarde van 4,4 nanogram per liter in PFOA-equivalenten. Die richtwaarde is een advies, geen wet.

Het cijfer dat hier het meeste zegt is de techniek erachter. Waar Oasen PFAS in de bronnen aantreft, haalt actief kool die stoffen er grotendeels uit, terwijl de stations die zijn omgebouwd naar membraanfiltratie ze volledig verwijderen. Dat is dezelfde rangorde die je thuis ziet: een koolstoffilter pakt veel, een membraan pakt alles. Welke techniek wat doet, staat per methode uitgewerkt bij PFAS filteren en welke techniek werkt, en waar in Nederland PFAS is gemeten zie je op de PFAS-kaart van Nederland.

Er is één nuance die in vrijwel elk gesprek over PFAS en kraanwater ontbreekt. Het RIVM stelt dat mensen de gezondheidskundige grenswaarde niet via kraanwater alleen overschrijden, maar via voedsel en kraanwater samen. De richtwaarde van 4,4 nanogram is zo teruggerekend dat twee liter water per dag ongeveer 20 procent van het wekelijkse PFAS-budget vult; de resterende 80 procent is voor voeding en andere bronnen. Wie zich zorgen maakt over PFAS en alleen naar zijn kraan kijkt, kijkt dus naar het kleinste deel. Meer achtergrond staat bij waterfilter tegen PFAS.

Wat Oasen niet in de hand heeft: je eigen leidingen

De verantwoordelijkheid van een drinkwaterbedrijf stopt bij de watermeter. Oasen doet jaarlijks meer dan 94.000 waterkwaliteitschecks en test op duizenden stoffen, waarmee kraanwater beter gecontroleerd is dan welk ander levensmiddel in Nederland ook. Maar achter de meter begint jouw installatie, en daar zitten drie dingen die geen zuiveringsstation voor je oplost.

Loden leidingen. In woningen van voor 1960 kunnen ze er nog liggen. Er lossen dan kleine looddeeltjes op in het water, en te veel lood kan de gezondheid schaden. Vervanging door een erkend installateur is het enige echte antwoord. Wat lood doet en hoe je het eruit haalt, staat bij lood in kraanwater filteren.

Stilstaand water. Water dat lang in de leiding staat, bijvoorbeeld na een vakantie of in een lange standleiding in een appartement, neemt smaak en stoffen uit de leiding op. De vuistregel: laat de kraan even lopen tot het water koud is. Hoelang water in een kan of fles goed blijft, lees je bij hoelang je kraanwater kunt bewaren.

Kookadvies. Bij een leidingbreuk of na werkzaamheden kan Oasen de kwaliteit tijdelijk niet volledig garanderen. Je krijgt dan bericht om het water 3 minuten te koken. Dat is een ander scenario dan een storing zonder water, waarover je meer leest bij geen kraanwater en wat je dan doet.

Heb je een waterfilter nodig in het Oasen-gebied?

Nee. Dat zeggen we liever zelf dan dat je het ergens anders leest. Het drinkwater van Oasen voldoet ruimschoots aan alle wettelijke eisen, de PFAS-waarden liggen in elke regio onder de strengste richtwaarde die er is, en het water is zacht. Een blog van een filterwinkel die je vertelt dat dit water niet deugt, verdient je wantrouwen.

Waarom mensen in het Groene Hart toch filteren, komt neer op drie redenen die geen van alle over veiligheid gaan.

• Smaak: oevergrondwater uit de Lek smaakt anders dan zuiver grondwater, en sommige mensen merken dat. Wat gefilterd water precies is en waarin het verschilt, staat bij wat gefilterd water precies is.
• Het eigen huis: oude leidingen, een appartement met een lange standleiding, of een woning waarvan je de installatie simpelweg niet kent.
• De optelsom: het RIVM adviseert de totale PFAS-inname over een mensenleven omlaag te brengen. Op je voeding heb je weinig grip, op je kraan wel.

Er is nog een argument dat in dit gebied juist sterker is dan elders, en het komt van Oasen zelf. Hun nieuwste zuivering haalt met membraanfiltratie álles uit het water en voegt daarna bewust mineralen toe, omdat te kaal water niet wenselijk is. Dat is precies de reden dat wij de Mineral+ met vijf filterstappen zo hebben opgebouwd: eerst zuiveren, daarna via Swedish Mineral Rock™ calcium, magnesium en kalium terugbrengen. Een huishoudelijk osmosesysteem zónder die laatste stap slaat het deel over dat Oasen wettelijk verplicht is uit te voeren. Welke aanpak wat met je water doet, lees je in het overzicht van wat de verschillende filtertechnieken met grondwater doen.

Vergelijking: wat de opties opleveren

De PureFilter Mineral+ kost €149,00 inclusief het eerste filter. Een vervangfilter kost €65,00 en gaat bij 1 tot 3 personen ongeveer twaalf maanden mee, bij 4 tot 6 personen ongeveer zes maanden. De duo met twee patronen kost €115,00. Omgerekend is dat minder dan één cent per liter. Wil je er niet aan denken, dan stuurt het Filterplan de patronen automatisch op tijd op voor €48,00 of €86,00 per levering. Hoe vaak vervangen nodig is, staat bij hoe vaak je een waterfilter vervangt.

Bij PureFilter zien we dat klanten uit het Groene Hart zelden bellen over kalk, en dat is precies wat je bij 6 tot 8 °dH verwacht. Ze bellen over smaak, over een oud huis in een dorpskern, of omdat ze iets over PFAS lazen. De installatie duurt 5 tot 10 minuten: je hebt geen loodgieter nodig, voor het aansluiten op de koudwaterleiding gebruik je één waterpomptang, en het patroon wissel je later met de meegeleverde sleutel. Twijfel je over de plek, dan helpt de vergelijking van een waterfiltersysteem op of onder het aanrecht. Een overzicht van ons aanbod voor thuisgebruik staat in de webshop.

Zelf je watersamenstelling opzoeken

De cijfers in dit artikel gelden voor het Oasen-gebied als geheel, maar jouw woonplaats hangt aan één van de zeven zuiveringsstations en die verschillen onderling. Oasen publiceert de volledige samenstelling per woonplaats en werkt die elk kwartaal bij.

• De hardheid en het volledige rapport per woonplaats staan op de pagina over waterhardheid en samenstelling.
• De PFAS-meetwaarden per regio staan bij PFAS en drinkwaterbronnen.
• Je meterstand doorgeven, je factuur bekijken of een storing melden doe je via Mijn Oasen; daarvoor is dit artikel niet de plek, de klantenservice van Oasen wel.

De controle zelf is streng en continu. Oasen neemt monsters bij de bron, tijdens de zuivering, in de wateropslag, in het leidingnet en bij klanten thuis, en laat die in het laboratorium analyseren. Afwijkingen worden daardoor herkend voordat ze je kraan bereiken.

Veelgestelde vragen

Conclusie

Het Oasen drinkwater in het Groene Hart komt uit oevergrondwater van de Lek, is vrijwel overal zacht en voldoet ruimschoots aan alle wettelijke eisen. PFAS blijft in elke regio onder de strengste richtwaarde die er is, chloor wordt niet gebruikt, en met ruim 94.000 kwaliteitschecks per jaar is dit water beter gecontroleerd dan welk levensmiddel in de supermarkt ook.

De cijfers om te onthouden: hardheid tussen 6,3 en 8,7 °dH, €1,68 per kubieke meter inclusief belastingen in 2026, €114,07 vastrecht per jaar, en PFAS-waarden van 0,0 tot 2,8 nanogram per liter tegenover een RIVM-richtwaarde van 4,4.

Het interessantste komt van Oasen zelf. Hun nieuwste zuivering haalt met membranen alles uit het water en voegt daarna bewust calcium terug, omdat kaal water niet wenselijk is. Dat is dezelfde volgorde die wij op keukenschaal aanhouden, en het is het beste argument tegen een osmosesysteem dat die laatste stap overslaat. Wie in het Oasen-gebied filtert, doet dat niet omdat het water slecht is, maar omdat hij de laatste meters, van watermeter tot glas, zelf wil bepalen.