Hoelang kraanwater bewaren? Tot 7 dagen

Leestijd: ~10 minuten

Hoelang kun je kraanwater bewaren? De tijden per situatie

Er is geen enkel getal dat voor alle situaties klopt. De bewaartijd hangt af van drie dingen: de temperatuur, of de fles schoon en dicht is, en of je er rechtstreeks uit drinkt. Hieronder staan de tijden zoals de Nederlandse drinkwaterbedrijven en het Voedingscentrum ze opgeven.

Het Voedingscentrum houdt voor geopend water 3 tot 7 dagen in de koelkast aan, 3 dagen in de keukenkast en tot 1 jaar in de vriezer. Dat is de breedste en meest bruikbare richtlijn voor dagelijks gebruik.

Waarom de antwoorden zo uiteenlopen

Wie deze vraag googelt, krijgt binnen vijf resultaten drie verschillende getallen. Dat is geen slordigheid van de bronnen, maar een verschil in uitgangspunt: het ene waterbedrijf gaat uit van de veilige ondergrens, het andere van de maximale termijn onder ideale omstandigheden. Hier staan ze naast elkaar.

Praktische vertaling: reken op 3 dagen als je op zeker wilt spelen en op maximaal een week als de fles echt schoon en dicht is en je er niet uit drinkt. Volgens Waterbedrijf Groningen is de eerlijkste opmerking hierbij dat je kraanwater eigenlijk niet hoeft te bewaren, omdat het altijd uit de kraan komt. Dat klopt, tot je een noodpakket samenstelt of je waterfles meeneemt naar het werk.

Waarom kraanwater niet onbeperkt houdbaar is

Nederlands kraanwater komt vrijwel chloorvrij uit de kraan. Dat is prettig voor de smaak, maar het betekent ook dat er geen desinfecterend restje in het water zit dat bacteriegroei tegenhoudt zoals in veel andere landen. Zodra het water uit de leiding is, staat het er dus onbeschermd bij.

Wat er gebeurt in die fles

Drie processen lopen naast elkaar. Ten eerste groeien bacteriën die via je handen, je mond of de lucht in het water komen; boven ongeveer 20 graden gaat dat een stuk sneller. Ten tweede ontstaan algen en gisten als er licht bij komt, wat je terugziet in vlokjes of een groenige waas. Ten derde verdwijnt de opgeloste koolstofdioxide, waardoor het water vlak en lauw gaat smaken, ook als het microbiologisch nog prima is.

Hoe gevaarlijk is oud kraanwater?

Minder dan veel mensen vrezen. Water dat een paar dagen te lang heeft gestaan, gaat vooral vies smaken en ruiken, en dat merk je voordat het een probleem wordt. Ook rond legionella is de zorg meestal misplaatst: het RIVM stelt dat mensen niet ziek worden door het drinken van besmet water, omdat de bacterie via ingeademde nevel binnenkomt, bijvoorbeeld onder de douche. Wel geldt: heb je twee weken vakantie gehad, spoel de kranen dan even door. Dat is volgens het RIVM goed voor het verversen van het drinkwater in je leidingen.

Waar wél op te letten valt, is de temperatuur van het water dat je tapt. We hebben apart uitgezocht waarom je beter geen warm kraanwater drinkt: in de warmwaterleiding en boiler is de kans op bacteriegroei en op meelopende metalen groter. Tap dus altijd koud water als je iets gaat bewaren.

Zo bewaar je kraanwater het beste

De regels zijn simpel en ze schelen een factor twee tot drie in bewaartijd.

• Tap koud: laat de kraan even lopen tot het water echt koud aanvoelt, dan heb je vers water uit de hoofdleiding in plaats van water dat in je eigen leiding stond.
• Kies glas of roestvrij staal: die materialen geven nauwelijks stoffen af en zijn makkelijker echt schoon te krijgen dan een plastic fles met sportdop.
• Vul tot de rand: hoe minder lucht in de fles, hoe minder ruimte voor bacteriegroei. Dit is precies wat Vitens in zijn stappenplan als vierde stap noemt.
• Dop of deksel erop: een open kan in de koelkast neemt geuren over van kaas, ui en restjes.
• Zet het koud en donker: koelkast voor dagelijks gebruik, voorraadkast of kelder voor een voorraad.
• Was de fles dagelijks: warm water en afwasmiddel, of gewoon in de vaatwasser. Vergeet de dop niet, want daar zit de meeste aanslag.

Bij PureFilter zien we dat klanten juist op dit punt afhaken: het lukt prima om één karaf bij te houden, maar niet om elke dag drie flessen om te wassen en te vullen. Dat is ook de reden dat kannen en karaffen thuis vaak na een paar weken in de kast verdwijnen.

Kraanwater bewaren voor je noodpakket

Voor een noodvoorraad geldt een compleet andere termijn, en dat is de belangrijkste reden dat de antwoorden op deze vraag zo verschillen. Zowel Brabant Water als Vitens adviseert om zelf bewaard kraanwater elke 6 maanden te verversen, mits het in schone, tot de rand gevulde en goed afgesloten flessen of jerrycans op een koele, donkere plek staat, met de datum erop.

Over de hoeveelheid zijn de waterbedrijven het wel eens. De overheid adviseert een voorraad voor drie dagen, en dat komt neer op minimaal 3 liter per persoon per dag: 2 liter om te drinken en 1 liter om eten te bereiden. Voor een gezin van vier personen is dat 36 liter. Reken voor huisdieren ongeveer een halve liter per dier per dag extra. Wil je weten of dat aansluit op je gewone verbruik, kijk dan naar hoeveel water je per dag nodig hebt.

Ter relativering: volgens Brabant Water kunnen drinkwaterbedrijven bij een stroomstoring nog 10 dagen zelf water blijven leveren, en krijg je bij een onderbreking van meer dan 24 uur nooddrinkwater van 3 liter per persoon per dag. Kook dat water voor de zekerheid 3 minuten als je twijfelt of je eigen jerrycan schoon was.

Hoe je ziet dat het water niet meer goed is

Je hoeft niet te rekenen: je ogen en neus doen het werk. Het Voedingscentrum noemt twee duidelijke signalen: het water is niet meer helder, of er zitten zwarte puntjes in. Daar komen in de praktijk nog een paar bij.

• Vlokjes of draadjes: zichtbare deeltjes die meebewegen als je de fles kantelt.
• Groene of bruine waas: algengroei, vrijwel altijd door licht en warmte.
• Slijmlaagje op de binnenkant: een biofilm, meestal in de dop of bij de sportspeen.
• Muffe of aardse geur: ruikt het gek, dan is het gek.
• Vlakke, lauwe smaak: geen gezondheidsprobleem, maar wel de reden dat een dag oude karaf minder lekker is.

Twijfel je? Kijk eerst, ruik daarna en neem dan een klein slokje. Vertrouw je het niet, gooi het water dan niet weg maar geef het aan je planten. Zichtbare bruine of grijze deeltjes die uit de kraan zelf komen, zijn iets anders: dat is meestal ijzer of mangaan uit het leidingnet en dat pak je aan de bron aan, bijvoorbeeld door kalk uit je kraanwater te filteren of door de leiding te laten doorspoelen.

Wat filteren verandert aan de bewaartijd

Hier zit een misverstand dat we eerlijk willen benoemen: filteren maakt water niet langer houdbaar. Een koolstoffilter haalt stoffen weg, maar voegt geen conserveermiddel toe. Gefilterd water in een fles heeft dus dezelfde bewaartijd van ongeveer 3 tot 7 dagen gekoeld. Bij een filterkan kan het zelfs korter zijn, omdat het water in het reservoir stilstaat en het filterpatroon zelf een plek is waar bacteriën zich kunnen nestelen als je het te lang laat zitten.

Wat een vaste filter wél verandert, is dat je niet meer hoeft te bewaren. Een onder-aanrecht systeem filtert op het moment dat je de kraan opendraait, dus elk glas is per definitie vers. Geen kan in de koelkast, geen flessen om te vullen, geen doppen om te schrobben. Dat is precies waarom een inline filter in de praktijk beter volgehouden wordt dan een kan.

De PureFilter Mineral+ is een vijftraps onder-aanrecht filter die meer dan 100 verontreinigingen verwijdert, waaronder PFAS, microplastics, zware metalen als lood en koper, nitraten, medicijnresten en chloor, tot ongeveer 99 procent. Daarna voegt de Swedish Mineral Rock™ magnesium, calcium en kalium terug toe, zodat het water niet vlak wordt. Het systeem is gecertificeerd volgens NSF 42, 53, 61 en 372, en je installeert het in 5 tot 10 minuten zonder loodgieter of gereedschap; zie hoe je een waterfilter installeert voor de stappen. Wil je eerst begrijpen hoe de verschillende soorten waterfilters zich tot elkaar verhouden, dan is dat het beste startpunt.

Bewaren, kannen of een vaste filter naast elkaar

Drie manieren om aan een glas koud, lekker water te komen, met de werkelijke inspanning erbij.

De eerlijke conclusie: als je alleen koud water wilt, is een karaf in de koelkast gratis en prima. Wil je ook iets uit je water halen, dan is de vraag niet of je bewaart maar hoe je filtert. Bekijk daarvoor waterfilters voor thuis, en voor de rekensom achter de kosten per liter hebben we uitgezocht wat een kuub water kost.

Koopadvies: wanneer bewaren, wanneer filteren

Blijf bewaren als het om een noodvoorraad gaat

Voor een noodpakket is er geen alternatief: flessen of jerrycans, 3 liter per persoon per dag, elke 6 maanden verversen. Een filter helpt daar niet, want die heeft waterdruk nodig.

Blijf bewaren als je alleen koud water wilt

Vind je kraanwater lekker maar te lauw, dan is een glazen karaf met deksel in de koelkast de goedkoopste oplossing die er is. Vul hem elke twee tot drie dagen bij en was hem wekelijks om.

Kies een vaste filter als je het bijhouden niet volhoudt

Vul je meerdere flessen per dag voor een gezin, of staan er structureel drie kannen in de koelkast waarvan je niet weet hoe oud ze zijn, dan lost een onder-aanrecht filter het onderliggende probleem op: je hoeft niet meer te plannen.

Kies een vaste filter als je ook iets uit je water wilt halen

Zit je zorg niet bij bacteriën maar bij PFAS, microplastics, medicijnresten of lood uit oude leidingen, dan verandert bewaren daar niets aan. Alleen filtratie doet dat. Een gecertificeerd meertraps systeem kost 149,00 euro inclusief het eerste filter, met 40 dagen gratis retour en 5 jaar garantie.

Veelgestelde vragen

Conclusie

Hoelang kun je kraanwater bewaren? In een schone, dichte fles in de koelkast 3 tot 7 dagen, buiten de koelkast 1 tot 2 dagen, in een drinkfles waar je uit drinkt één dag, en als noodvoorraad 6 maanden. De verschillen tussen bronnen komen niet uit onenigheid, maar uit een ander uitgangspunt: 2 tot 3 dagen is de veilige ondergrens, een week de maximale termijn onder ideale omstandigheden.

De onderliggende reden is steeds dezelfde. Nederlands kraanwater is uitstekend, maar het bevat vrijwel geen chloor, dus na het tappen is er niets dat bacteriegroei nog tegenhoudt. Alles wat de bewaartijd verlengt, gaat dan ook over hygiëne en temperatuur, niet over het water zelf. En filteren verandert die termijn niet: het maakt bewaren alleen overbodig, doordat je gefilterd water tapt op het moment dat je het nodig hebt. Wie daarnaast PFAS, microplastics, zware metalen of medicijnresten uit zijn water wil halen en de mineralen wil houden, komt uit bij een gecertificeerd onder-aanrecht systeem voor minder dan één cent per liter.