WMD drinkwater Drenthe: kwaliteit en prijs

Leestijd: ~11 minuten

Wat is WMD Drinkwater?

WMD staat voor Waterleidingmaatschappij Drenthe. Het is het drinkwaterbedrijf dat vrijwel de hele provincie Drenthe van kraanwater voorziet, opgericht in 1937 en daarmee ruim tachtig jaar aan het werk. Anders dan een energieleverancier kun je WMD niet zelf kiezen: waar je woont bepaalt wie je water levert.

Voor de productie beschikt WMD over veertien waterwingebieden, twaalf drinkwaterproductiestations en ongeveer 10.000 kilometer leiding. Dat laatste getal is de reden dat het antwoord op de vraag “hoe goed is mijn water” nooit alleen bij het waterbedrijf ligt: tussen het productiestation en jouw glas zit een net dat eindigt in de leidingen van je eigen huis.

Waar komt het drinkwater in Drenthe vandaan?

Uit de grond, en uitsluitend uit de grond. WMD gebruikt naar eigen zeggen 100% grondwater als bron. Dat is een wezenlijk verschil met het westen van het land, waar drinkwater voor een groot deel van rivierwater wordt gemaakt, en het verklaart meteen twee dingen die je in Drenthe merkt.

Het eerste is de samenstelling. Grondwater sijpelt langzaam door zand- en leemlagen en neemt onderweg natuurlijke stoffen uit de bodem op: calcium, magnesium en van nature een kleine hoeveelheid fluoride. Die mineralen bepalen samen de hardheid, en ze verschillen per winlocatie. Het grondwater bevat op de ene plek meer kalk dan op de andere.

Het tweede is de druk op de bron. Grondwater ligt beschermd onder de grond en is daardoor minder blootgesteld aan wat er op het oppervlak gebeurt. In de regionale verschillen in kraanwaterkwaliteit zie je dat terug: gebieden op grondwater scoren op verontreinigingen stelselmatig gunstiger dan gebieden op rivierwater. Hetzelfde patroon zie je bij de waterkwaliteit van Vitens, dat ook grotendeels op grondwater draait.

Grondwater is geen onuitputtelijke voorraad. In juni 2026 meldde WMD dat er in de omgeving Hoogeveen tijdelijk maar ongeveer de helft van de normale hoeveelheid grondwater beschikbaar was, waardoor daar minder drinkwater geproduceerd kon worden. Droge zomers zijn voor een provincie die volledig op grondwater draait geen detail.

Wat is de hardheid van het water in Drenthe?

In het grootste deel van Drenthe is de hardheid van het drinkwater ongeveer 8 °dH, oftewel acht Duitse hardheidsgraden. Drents drinkwater is daarmee zacht tot gemiddeld hard. Dat is geen toeval en ook geen geluk: WMD haalt de kalk er deels zelf uit.

Dat laatste is belangrijk genoeg om expliciet te maken, want er bestaat een hardnekkig misverstand dat Drenthe hard water zou hebben. WMD is daar ondubbelzinnig over: hard water komt niet voor in Drenthe. Waar het grondwater te veel kalk bevat, wordt het tijdens de zuivering onthard tot ongeveer 8 °dH. De kalk die daarbij vrijkomt gaat niet weg, maar wordt hergebruikt als grondstof voor de industrie.

Waarom haalt WMD niet alle kalk eruit?

Omdat dat niet mag. Het Drinkwaterbesluit schrijft voor dat de totale hardheid tussen 1 en 2,5 mmol per liter moet liggen, oftewel tussen 5,6 en 14 °dH. Volledig ontkalken is wettelijk verboden. Daar zijn twee praktische redenen voor: een beetje kalk beschermt de drinkwaterleidingen tegen aantasting, en het laatste restje kalk verwijderen zou de waterprijs fors opdrijven.

Met 8 °dH zit Drenthe dus ruim binnen de norm en aan de zachte kant daarvan. Wil je weten hoe jouw gemeente zich tot de rest van het land verhoudt, dan staat dat in het overzicht van de waterhardheid per gemeente.

Kalkaanslag verdwijnt overigens niet volledig bij 8 °dH. Of kalk neerslaat hangt ook af van de temperatuur van je warmwatertoestel. WMD adviseert de boiler op 60 °C in te stellen, wat meteen de temperatuur is waarboven de legionellabacterie afsterft.

Wat kost drinkwater bij WMD in 2026?

Je waterrekening bestaat uit drie delen: een tarief per kubieke meter, een vast bedrag per jaar, en daarbovenop belasting op leidingwater en 9% btw. Dit zijn de bedragen die WMD voor 2026 en 2025 publiceert.

De bedragen in de tabel zijn exclusief belasting op leidingwater en btw. Het verbruikstarief stijgt in 2026 met acht cent per kubieke meter, het vastrecht met €8,50 per jaar. WMD noemt investeringen en hogere kosten als reden.

Hoeveel je uiteindelijk betaalt hangt vooral af van je verbruik. WMD rekent met een gemiddeld Drents gezin van 2,16 personen dat 121 kubieke meter per jaar gebruikt. Dat is bijna 332 liter per dag voor het hele huishouden, en dan gaat het om al het water: douchen, wassen, de wc doortrekken en koken. Drinken is daar een fractie van, zoals je ziet als je berekent hoeveel water je per dag nodig hebt.

Wat kost 1.000 liter kraanwater in Drenthe?

Een kubieke meter is precies 1.000 liter, dus het antwoord staat al in de tabel hierboven: €1,14 in 2026 voor het water zelf. Tel je de belasting op leidingwater van €0,425 per kubieke meter mee, zoals die in 2025 gold, plus 9% btw, dan kom je op ongeveer €1,70 per 1.000 liter.

Per liter is dat dus ruwweg een vijfde cent. Dat maakt het vastrecht relatief zwaar: bij een verbruik van 121 kubieke meter betaal je ongeveer €138 aan water en €122 aan vastrecht, dus bijna half om half. Een gemiddeld huishouden komt daarmee rond de €25 per maand uit.

Die verhouding is precies de reden dat waterbesparing minder oplevert dan mensen verwachten: het vaste deel loopt door. Hoe het kostenplaatje per waterbedrijf en per zoekvorm uitpakt, staat uitgewerkt in het overzicht van wat een kuub water kost.

Zit er PFAS in het drinkwater van WMD?

In zeer kleine hoeveelheden, en minder dan in veel andere delen van het land. WMD meldt dat de aanwezigheid van PFAS in het grondwater uit de eigen bronnen bijna niet meetbaar is, en dat wat er gevonden wordt ver beneden de norm ligt. WMD voldoet aan de strengere richtwaarde die het RIVM voorstelt.

Dat is logisch gezien de bron. PFAS verspreiden zich via lucht en afvalwater naar bodem en oppervlaktewater, dus water dat uit een rivier wordt gemaakt heeft er meer last van dan water dat uit een beschermde grondwaterlaag komt. Welke technieken PFAS wel en niet tegenhouden, staat uitgewerkt bij waterfilter tegen PFAS.

Eén cijfer verdient hier aandacht, omdat het vrijwel altijd ontbreekt in het gesprek over PFAS en kraanwater. Het RIVM stelt, zoals WMD zelf aanhaalt, dat mensen de gezondheidskundige grenswaarde voor PFAS niet via kraanwater alleen overschrijden, maar via voedsel en drinkwater samen. De verdeling: voedsel levert 83 tot 98% van de inname, drinkwater 2 tot 17%. Wie zich zorgen maakt over PFAS, kijkt dus naar de verkeerde kant als hij alleen naar zijn kraan kijkt.

Het RIVM vindt het verantwoord om kraanwater te drinken en adviseert tegelijk dat de totale PFAS-inname over een mensenleven omlaag moet. Meer achtergrond staat in de uitleg over PFAS en forever chemicals.

Wat WMD niet in de hand heeft: je eigen leidingen

De verantwoordelijkheid van een drinkwaterbedrijf stopt bij de watermeter. Daarna is de huiseigenaar aan zet, en daar zitten de drie dingen die een uitstekend zuiveringsstation niet voor je kan oplossen.

Loden leidingen. In huizen van voor 1960 kunnen ze er nog liggen. Stroomt er water door, dan lossen kleine looddeeltjes op, en te veel lood kan de gezondheid schaden. WMD adviseert vervanging door een erkend installateur. Wat lood in kraanwater doet en hoe je het eruit haalt, staat bij lood in kraanwater filteren.

Stilstaand water. Water dat lang in de leiding blijft staan, bijvoorbeeld als je op vakantie bent geweest, neemt smaak en stoffen uit de leiding op. De vuistregel is simpel: laat de kraan even lopen tot het water koud is. Hoelang water in een kan of fles goed blijft, lees je bij hoelang je kraanwater kunt bewaren.

Temperatuur. De legionellabacterie vermenigvuldigt zich tussen 20 en 50 °C. Boven 60 °C gaat hij dood, vandaar het boileradvies. Drinken van water vormt volgens WMD geen enkel risico; het gaat om het inademen van waternevel, bijvoorbeeld onder de douche.

Heb je een waterfilter nodig in Drenthe?

Nodig is het niet, en dat zeggen we liever zelf dan dat je het ergens anders leest. WMD stelt dat Drents drinkwater aan alle wettelijke eisen voor kwaliteit en zuiverheid voldoet en dat het niet nodig is het water voor gebruik te filteren. Die conclusie klopt, en een blog van een filterwinkel die het tegendeel beweert, verdient je wantrouwen.

Waarom mensen in Drenthe dan toch filteren, komt neer op drie redenen die geen van alle over veiligheid gaan.

• Smaak: WMD noemt dit zelf, en noemt het ook eerlijk persoonlijk. Sommige mensen vinden gefilterd water lekkerder. Wat dat precies inhoudt, staat bij wat gefilterd water precies is.
• Het eigen huis: oude leidingen, een lange standleiding in een appartement, of een woning waarvan je de installatie niet kent.
• De optelsom: het RIVM adviseert de totale PFAS-inname omlaag te brengen. Op je voeding heb je weinig grip, op je kraan wel.

Er is nog een punt dat in een provincie met zacht water juist relevant is. Onthard water bevat per definitie minder calcium en magnesium dan het grondwater waar het uit gemaakt is, en veel filtertechnieken halen daar nog eens mineralen uit. Omgekeerde osmose is daar het bekendste voorbeeld van. Dat is precies waarom wij het filter dat na het zuiveren mineralen teruggeeft hebben gebouwd: eerst zuiveren, daarna via Swedish Mineral Rock™ calcium, magnesium en kalium terugbrengen. Welke aanpak wat met je water doet, lees je in het overzicht van welk filtertype iets toevoegt aan water dat al schoon is.

Vergelijking: wat de opties in Drenthe opleveren

De PureFilter Mineral+ kost €149,00 inclusief het eerste filter. Een vervangfilter kost €65,00 en gaat bij 1 tot 3 personen ongeveer twaalf maanden mee, bij 4 tot 6 personen ongeveer zes maanden. De duo met twee patronen kost €115,00. Omgerekend is dat minder dan één cent per liter. Wil je er niet aan denken, dan stuurt het Filterplan de filters automatisch op tijd op voor €48,00 of €86,00 per levering. Hoe vaak vervangen nodig is, staat bij hoe vaak je een waterfilter vervangt.

Bij PureFilter zien we dat klanten uit Drenthe zelden bellen over kalk, en dat is precies wat je bij 8 °dH verwacht. Ze bellen over smaak, over een oud huis, of omdat ze iets over PFAS lazen. De installatie zelf duurt 5 tot 10 minuten: je hebt geen loodgieter nodig, voor het aansluiten op de koudwaterleiding gebruik je één waterpomptang, en het patroon wissel je later met de meegeleverde sleutel. Twijfel je tussen plaatsing op of onder het aanrecht, dan helpt de vergelijking van een waterfiltersysteem op of onder het aanrecht. Een overzicht van de filters die we voor de keuken leveren staat in de webshop.

Zelf de samenstelling van jouw drinkwater opzoeken

De cijfers in dit artikel gelden voor het grootste deel van Drenthe, maar jouw postcode hangt aan één van de twaalf productiestations en die verschillen onderling. WMD publiceert de samenstelling per postcode, per kwartaal en per jaar, en laat daarbij zien welk productiestation jouw water levert.

• De hardheid per postcodegebied staat op de pagina over waterhardheid.
• De volledige samenstelling vind je via de samenstellingstool.
• Bij twijfel over deeltjes in het kraanzeefje belt WMD zelf mee: dat is meestal kalk, geen zand.

De controle zelf is streng. WMD neemt dagelijks watermonsters in de bronnen, de zuivering, het leidingnet en bij klanten thuis, en laat die analyseren door laboratorium WLN. De Inspectie Leefomgeving en Transport ziet toe op de naleving.

Veelgestelde vragen

Conclusie

Het WMD drinkwater in Drenthe komt volledig uit grondwater, is onthard tot ongeveer 8 °dH en voldoet aan alle wettelijke eisen. Hard water bestaat in deze provincie niet, PFAS zijn in de bronnen bijna niet meetbaar, en er wordt geen chloor gebruikt. Dat is een gunstige uitgangspositie vergeleken met regio’s die hun drinkwater uit rivierwater maken.

De cijfers om te onthouden: €1,14 per kubieke meter in 2026, €121,89 vastrecht per jaar, 121 kubieke meter gemiddeld verbruik, en een wettelijke hardheidsmarge van 5,6 tot 14 °dH waar Drenthe met 8 °dH ruim binnen valt.

Wat WMD niet voor je regelt, begint achter de watermeter: loden leidingen in oudere woningen, stilstaand water na een vakantie en de temperatuur van je boiler. Dat is ook precies de plek waar een filter iets toevoegt aan water dat al schoon is. Wie in Drenthe filtert, doet dat niet omdat het water slecht is, maar omdat hij de laatste meters zelf wil bepalen.