Wat is gefilterd water? Zo zit het

Leestijd: ~11 minuten

Wat is gefilterd water precies?

Gefilterd water klinkt als een soort water, maar het is een bewerking. Je begint met water dat al drinkwater is en haalt er daarna nog een laag stoffen uit. Wat er precies uit gaat, hangt volledig af van het filter dat je gebruikt: een filterkan van 20 euro en een onder-aanrecht systeem doen niet hetzelfde werk, ook al heet het resultaat in beide gevallen gefilterd water.

Het verschil met flessenwater is ook de moeite waard. Bronwater en mineraalwater komen uit een afgeschermde bron en mogen wettelijk nauwelijks bewerkt worden. Gefilterd water begint juist bij leidingwater en wordt daarna pas bewerkt. Die twee routes leveren totaal verschillende producten op, en we hebben ze naast elkaar gezet in ons stuk over kraanwater versus flessenwater.

Is gefilterd water beter dan kraanwater?

Dat hangt ervan af wat je met beter bedoelt. Op veiligheid is Nederlands kraanwater niet te verslaan. Het RIVM meldt dat de drinkwaterkwaliteit vrijwel altijd aan de normen voldoet, in meer dan 99,9% van alle metingen, en dat de eisen vastliggen in het Drinkwaterbesluit. Een filter maakt onveilig water dus niet veilig, want het water was al veilig.

Waar het wel over gaat, zijn de stoffen die in zeer lage concentraties overblijven en de stoffen die pas ná het leidingnet in je water komen. Twee voorbeelden maken dat concreet.

Het eerste is PFAS. Voor 20 verschillende PFAS geldt volgens het RIVM een wettelijke grens van 100 nanogram per liter, waar het Nederlandse drinkwater aan voldoet. Op basis van nieuwe kennis over effecten op het immuunsysteem adviseert het RIVM echter een veel strengere richtwaarde van 4,4 nanogram per liter, uitgedrukt in PFOA-equivalenten. Datzelfde instituut berekende dat mensen via voedsel ongeveer drie keer zoveel PFAS binnenkrijgen als via drinkwater, en dat de som van beide boven de gezondheidskundige grenswaarde uitkomt. Wie daar iets aan wil doen, kan op voedsel weinig sturen en op drinkwater wel. Wat welke techniek daar doet, staat in ons overzicht van de waterfilter tegen PFAS.

Het tweede voorbeeld is je eigen huis. Het drinkwaterbedrijf is verantwoordelijk tot aan je watermeter; de leiding daarachter is van jou. In oude woningen kan daar nog loden leiding in zitten, en ook koper en messing geven stoffen af aan stilstaand water. Dat is precies de reden dat filteren bij het aanrecht iets kan toevoegen wat filteren bij het waterbedrijf niet kan.

Hoe krijg je gefilterd water in huis?

Er zijn vijf routes, en ze verschillen sterk in wat ze verwijderen, hoeveel moeite ze kosten en wat ze per liter kosten. De techniek erachter leggen we stap voor stap uit in hoe een waterfilter werkt.

1. De filterkan

De bekendste en goedkoopste instap. Een patroon met actieve kool en meestal een ionenwisselaar pakt vooral chloor, smaak, geur en een deel van de kalk aan. De beperking zit in de contacttijd en in het onderhoud: het patroon moet elke vier tot zes weken vervangen worden en een vergeten patroon wordt een broedplaats. Hoe streng dat interval is, rekenden we voor in ons stuk over hoe vaak je een Brita-filter vervangt.

2. Het opzetfilter op de kraan

Een filterhuisje dat je op de kraanuitloop schroeft, met een hendeltje om tussen gefilterd en ongefilterd water te wisselen. Praktisch, want je hoeft niets bij te vullen, maar de behuizing is klein, dus de filtercapaciteit ook. Wat er in de praktijk mee lukt, staat in onze uitleg over een kraanfilter op de kraan.

3. De dispenser of het zwaartekrachtfilter

Een tank op het aanrecht waarin het water door keramische of koolkaarsen zakt. Geen aansluiting nodig en daarom populair als noodoplossing, maar hij neemt aanrechtruimte in en je vult hem met de hand. Meer daarover in ons artikel over de waterdispenser met filter.

4. Het onder-aanrecht filter

Een vast filter in de koudwaterleiding onder je aanrecht. Het water staat onder leidingdruk en het filterhuis is groter, dus er is meer filtermateriaal en meer contacttijd beschikbaar dan bij een kan. Je merkt er niets van: het water komt gewoon uit je bestaande kraan. Dit is de categorie waarin de PureFilter Mineral+ valt.

5. Omgekeerde osmose

De zwaarste variant, met een membraan dat vrijwel alles tegenhoudt. Dat is ook meteen het bezwaar: mineralen gaan er mee uit, er is spoelwater nodig en de meeste systemen vragen stroom en een voorraadvat. Wat dat met de samenstelling van je water doet, hebben we uitgewerkt in osmosewater en gezondheid. Welke van deze vijf routes bij welk soort vraag hoort, zetten we op een rij op onze pagina over welke filtertechniek welk soort gefilterd water oplevert.

Welke stoffen gaan er wel en niet uit?

Hier scheiden zich de wegen tussen aanbieders, en hier hoor je ook het meest te letten op certificering in plaats van op marketing. NSF International maakt een onderscheid dat de hele discussie samenvat: NSF/ANSI 42 gaat over esthetische effecten zoals chloor, smaak en geur, terwijl NSF/ANSI 53 gaat over stoffen met een gezondheidseffect, zoals lood, cysten en vluchtige organische verbindingen. Een filter dat alleen 42 haalt, maakt je water lekkerder. Een filter dat ook 53 haalt, doet daarnaast iets aan de stoffen waar het je eigenlijk om te doen was.

Wat een filter doorgaans niet doet, is ook het vermelden waard. Kalk verdwijnt niet vanzelf: hardheid vraagt om ionenwisseling of een ontharder, niet om kool. Bacteriën worden door de meeste huishoudfilters niet verwijderd, wat in Nederland geen probleem is omdat het kraanwater microbiologisch al in orde is. En nitraat of fluoride hebben een specifieke filterstap nodig; een standaard koolpatroon laat ze passeren.

De voordelen van gefilterd water

• Minder van de stoffen die je niet ziet: een filter dat op gezondheidseffecten is getest, pakt lood, PFAS, medicijnresten en microplastics aan. Dat zijn precies de stoffen waarvoor de norm bestaat of waarvoor het RIVM een strengere richtwaarde adviseert.
• Smaak en geur: actieve kool haalt chloor en smaakstoffen weg. Dat merk je het sterkst in thee en koffie, die vrijwel volledig uit water bestaan. Wat dat voor een machine betekent, lees je in ons stuk over een filter in je koffiemachine.
• Beter voor het milieu dan flessen: volgens Milieu Centraal is kraanwater de beste dorstlesser voor het milieu. Gefilterd kraanwater houdt dat voordeel, want er is geen fles, geen transport en geen statiegeldlogistiek bij betrokken.
• Goedkoper op termijn: een vast filter kost per liter een fractie van flessenwater. De rekensom staat verderop.
• Geen gesjouw: bij een vast filter hoef je niets bij te vullen, niets te koelen en niets de trap op te dragen.

De nadelen van gefilterd water

Dit is de vraag die in Google het vaakst naast “gefilterd water” wordt getypt, en het eerlijke antwoord verkoopt uiteindelijk beter dan het mooie antwoord.

• Een filter dat je vergeet, is erger dan geen filter. Verzadigd filtermateriaal houdt niets meer tegen en een vochtig patroon dat weken blijft zitten, is een plek waar bacteriën groeien. Dit is het grootste praktische bezwaar, en het speelt bij kannen sterker dan bij vaste filters, simpelweg omdat het interval korter is.
• Mineralen kunnen verdwijnen. Bij omgekeerde osmose gaat het overgrote deel van calcium en magnesium mee naar buiten. Waarom dat niet onschuldig is voor de smaak en de samenstelling, staat in ons artikel over mineralen in drinkwater.
• Het kost geld. Aanschaf plus vervangfilters. Bij een goedkope kan lijkt de instap laag, maar door het korte vervanginterval loopt de prijs per liter juist op.
• Je lost een probleem op dat je niet gemeten hebt. Filteren is zinvoller in een oud huis met loden of koperen binnenleidingen dan in een nieuwbouwwoning op grondwater. Wie niet weet wat er in zijn water zit, koopt op gevoel.
• Waterverlies bij osmose. Een membraansysteem spoelt een deel van het water weg als concentraat. Bij de andere vier routes speelt dat niet.

Een eerlijke afweging betekent ook: als je alleen chloorsmaak vervelend vindt, is een kan genoeg en heb je geen vast systeem nodig. Wat losse merken in die categorie wel en niet waarmaken, hebben we getest in onze review van wat Aquaphor waterfilters wel en niet doen.

Gefilterd water, kraanwater en flessenwater

De rij over lood is de interessantste. Dat is het enige punt waarop een filter bij het aanrecht iets kan wat het drinkwaterbedrijf principieel niet kan, omdat het probleem pas achter de watermeter ontstaat. Wie wil weten welk type filter op de andere rijen het beste scoort, vindt de afweging op onze pagina over de beste waterfilter.

Wat kost gefilterd water per liter?

Begin bij de basis. Volgens Vewin bedraagt het gewogen gemiddelde drinkwatertarief in 2026 €2,71 per kubieke meter inclusief belastingen, waarvan 24,9% uit belastingen bestaat. Eén kubieke meter is 1.000 liter, dus kraanwater kost ongeveer 0,27 cent per liter. Dat narekenen doen we uitgebreider in ons stuk over wat een kuub water kost.

Daar komt het filter bovenop. Een vervangfilter voor de PureFilter Mineral+ kost €65,00 en levert 15.000 tot 20.000 liter gefilterd water. Dat is €0,0033 tot €0,0043 per liter, oftewel minder dan één cent. Tel het kraanwater erbij op en je zit op ongeveer een halve cent per liter gefilterd water, tegenover €0,40 tot €1,00 voor een liter flessenwater.

Bij een filterkan valt die som anders uit dan je verwacht. Het patroon is goedkoop maar gaat maar vier tot zes weken mee, en de capaciteit per patroon is een fractie van die van een vast filterhuis. Per liter is een kan daarom bijna altijd duurder dan een onder-aanrecht filter, ook al is de instap lager.

Welk filter past bij jouw situatie?

Drie vragen bepalen het antwoord: wat wil je eruit hebben, hoeveel liter gebruik je per dag, en mag er iets vast worden aangesloten. Wil je alleen chloorsmaak kwijt en drink je een liter per dag, dan volstaat een kan. Wil je ook de stoffen met een gezondheidseffect aanpakken en drinkt het hele huishouden mee, dan is een vast filter de logische keuze. Twijfel je, dan loodst onze keuzehulp over welke waterfilter bij je past je erdoorheen.

Wat wij zelf leveren, past in die laatste categorie. De PureFilter Mineral+ is een onder-aanrecht filter dat meer dan 100 verontreinigingen verwijdert: PFAS, microplastics, zware metalen als lood en koper, fluoride, nitraten, medicijnresten en chloor. Het is NSF-gecertificeerd volgens 42, 53, 61 en 372, dus zowel op smaak als op gezondheidseffecten. Het is nadrukkelijk geen omgekeerde osmose.

Wat het onderscheidt, zit in de laatste stap. Waar de meeste filters alleen weghalen, voegt de Mineral+ met vijf filterstappen via Swedish Mineral Rock™ calcium, magnesium en kalium weer toe. Eerst zuiveren, daarna mineraliseren, in die volgorde. Dat is precies het tegenovergestelde van wat een membraansysteem met je mineraalbalans doet, en het is de reden dat het water zachter en voller smaakt in plaats van vlak.

Het filter kost €149,00 inclusief het eerste patroon. Een vervangfilter kost €65,00 en gaat bij 1 tot 3 personen ongeveer twaalf maanden mee; bij 4 tot 6 personen ongeveer zes maanden. De duo met twee patronen kost €115,00. Wil je er niet aan denken, dan stuurt het Filterplan de patronen automatisch op tijd op voor €48,00 of €86,00 per levering. Installeren doe je zelf in 5 tot 10 minuten op de koudwaterleiding. Je hebt geen loodgieter nodig; voor de installatie gebruik je één waterpomptang, en het patroon wissel je later met de meegeleverde sleutel. Standaard wordt een 3/8 aansluiting meegeleverd. De volledige stappen staan in onze handleiding om een waterfilter te installeren, en een overzicht van onze vaste filters voor drinkwater vind je in de webshop.

Veelgestelde vragen

Conclusie

Gefilterd water is kraanwater met een extra bewerking, en de waarde ervan zit niet in veiligheid maar in verfijning. Het Nederlandse drinkwater voldoet in meer dan 99,9% van de metingen aan de normen, dus een filter repareert niets. Het verlaagt wel de concentraties van stoffen waarvoor strengere richtwaarden worden geadviseerd, zoals PFAS, en het vangt af wat pas in je eigen binnenleiding aan het water wordt toegevoegd.

De keuze draait daarna om twee dingen. Ten eerste de certificering: NSF/ANSI 42 gaat over smaak, NSF/ANSI 53 over gezondheidseffecten, en dat verschil bepaalt of je een smaakverbeteraar of een echte filter koopt. Ten tweede het onderhoud, want een filter dat te lang blijft zitten, is slechter dan geen filter. Wie beide serieus neemt, betaalt minder dan één cent per liter en hoeft nooit meer een fles te sjouwen. Welk type daarbij het hoogst scoort, vergelijken we in ons overzicht van het gezondste waterfilter.

De PureFilter Mineral+ kost €149,00 inclusief het eerste filter, verwijdert meer dan 100 verontreinigingen, is NSF-gecertificeerd volgens 42, 53, 61 en 372 en geeft via Swedish Mineral Rock™ calcium, magnesium en kalium terug. Het vervangfilter kost €65,00 en gaat bij 1 tot 3 personen ongeveer twaalf maanden mee, bij 4 tot 6 personen ongeveer zes maanden. Met 40 dagen gratis retour en 5 jaar garantie kun je thuis rustig proeven of je het verschil merkt.