Geen kraanwater? Dit doe je nu

Leestijd: ~11 minuten

Je draait de kraan open en er komt niets. Of alleen een sputterend straaltje. Het is een van die momenten waarop je merkt hoe zelfvoorzienend je huishouden eigenlijk níet is: geen thee, geen wc doorspoelen, geen pan opzetten. Huishoudens in Nederland gebruiken gemiddeld 119,1 liter drinkwater per persoon per dag, dus zodra de kraan droog staat, valt dat direct op.

Het goede nieuws: in de meeste gevallen is de oorzaak simpel en snel te vinden. In deze gids lopen we stap voor stap door wat je doet als er geen kraanwater is, hoe je binnen een minuut weet of het een storing of een probleem in je eigen huis is, hoe nooddrinkwater in Nederland werkt en wat je moet weten over bruin water en kookadvies nadat de levering is hersteld.

1. Wat betekent "geen kraanwater" precies?

Dat onderscheid is belangrijk, want het bepaalt wie het oplost. Bij een storing in het leidingnet is je drinkwaterbedrijf aan zet en kun je alleen wachten. Zit het probleem achter de watermeter, dan is het jouw installatie en kun je vaak zelf verder, of anders met een loodgieter.

Volgt er een gedeeltelijke uitval, dan merk je dat meestal als lage waterdruk in plaats van helemaal geen water: de kraan sputtert, de douche wordt slap en de wc vult langzaam. Dat wijst vaak op werkzaamheden of een storing verderop in de wijk, waarbij ook bruin water kan optreden doordat ijzer en mangaan uit de leiding losraken.

2. Stappenplan: dit doe je als er geen water uit de kraan komt

Werk deze vijf stappen op volgorde af. In de praktijk heb je binnen een paar minuten duidelijkheid.

Stap 1: check of er een storing bekend is

Op waterstoring.nl staat een actueel, landelijk overzicht van storingen en werkzaamheden van de drinkwaterbedrijven. Vul je postcode of woonplaats in. Staat je adres erbij, dan zie je meestal ook een verwachte oplostijd en hoef je verder niets te doen.

Stap 2: vraag je buren

Staat er geen storing op de kaart? Vraag dan of je buren wel water hebben. Hebben zij ook niets, dan is het vrijwel zeker een storing in de straat of wijk die nog niet is gemeld. Hebben zij wel water, dan zit het probleem in of rond jouw woning en ga je door naar stap 3.

Stap 3: controleer hoofdkraan, tussenkranen en zeefjes

Volgens het stappenplan van Waternet loop je dit na:

• Hoofdkraan: staat die helemaal open? De hoofdkraan zit meestal naast de watermeter in de meterkast, cv-kast of kruipruimte.
• Tussenkranen: ook die moeten volledig open staan. Na een reparatie of verhuizing blijft er weleens een kraan dicht.
• Zeefjes in de kraan: een verstopt zeefje (het perlator-mondstuk) geeft weinig of geen water uit één kraan, terwijl andere kranen het gewoon doen.
• Alleen geen warm water? Dan zit het probleem in je boiler, geiser of cv-toestel, niet in de watertoevoer.

Stap 4: woon je in een flat of appartement?

In hogere gebouwen zorgt een hydrofoor (een drukpomp) ervoor dat er overal genoeg waterdruk is. Valt die pomp uit, bijvoorbeeld door een stroomstoring, dan komt er in de bovenste woningen geen water meer uit de kraan terwijl het leidingnet in de straat gewoon werkt. Neem in dat geval contact op met de beheerder of VvE, niet met het drinkwaterbedrijf.

Stap 5: meld de storing

Is de storing nog niet bekend en zit het probleem niet in jouw huis? Meld het dan bij je drinkwaterbedrijf. Dat kan 24 uur per dag, ook via waterstoring.nl. Vitens heeft daarvoor het gratis nummer 0800 0359, dat 24 uur per dag bereikbaar is, en Waternet het nummer 088 939 40 95, optie 1.

3. Is het een storing of zit het probleem in je huis?

Deze tabel helpt je de oorzaak snel te herkennen aan wat je ziet.

4. Waar meld je een waterstoring per drinkwaterbedrijf?

Nederland heeft tien regionale drinkwaterbedrijven. Welk bedrijf jouw water levert, hangt af van je woonplaats. Het landelijke overzicht op waterstoring.nl bundelt de meldingen van alle bedrijven, maar elk bedrijf heeft ook een eigen storingspagina.

Woon je in een gebied van PWN, Dunea, WMD of Oasen, dan vind je jouw storingen ook via het landelijke overzicht op waterstoring.nl. Daar kun je een storing bovendien zelf melden, wat handig is buiten kantoortijden.

5. Hoe lang duurt een waterstoring en wanneer komt er nooddrinkwater?

De meeste storingen zijn binnen enkele uren verholpen: een leidingbreuk wordt afgesloten, gerepareerd en het net wordt weer op druk gebracht. Bij geplande werkzaamheden krijg je vooraf bericht en weet je hoelang de kraan droog staat.

Duurt het langer, dan schaalt Nederland op. Volgens de campagne Denk vooruit van het Ministerie van Justitie en Veiligheid geldt: komt er langer dan 24 uur geen drinkwater uit de kraan, dan leveren drinkwaterbedrijven nooddrinkwater aan klanten. Dat gaat om minimaal 3 liter per persoon per dag, waarvan 2 liter om te drinken en 1 liter om eten mee te bereiden.

Dat nooddrinkwater komt niet aan de deur. Het wordt uitgedeeld via mobiele watertanks met tapkranen op distributiepunten die de gemeente aanwijst. Je haalt het zelf op en neemt dus zelf een jerrycan, fles of pan mee. De drinkwaterbedrijven adviseren om nooddrinkwater eerst 3 minuten te koken en te laten afkoelen, omdat je eigen jerrycan of emmer niet steriel is.

6. Water in huis voor 3 dagen: zo leg je een voorraad aan

De overheid adviseert om ten minste 72 uur zelfredzaam te zijn bij uitval van voorzieningen zoals elektriciteit, internet of drinkwater. Voor water betekent dat volgens Vewin, de vereniging van waterbedrijven in Nederland, minimaal 3 liter per persoon per dag in je noodpakket. Voor een gezin van vier is dat 36 liter.

Je kunt daarvoor flessenwater uit de supermarkt kopen, maar Nederlands kraanwater is van hoge kwaliteit en mag ook in het noodpakket. Vewin adviseert dan deze werkwijze:

• Schone flessen: gebruik schone, goed afsluitbare, bij voorkeur glazen flessen of containers.
• Schone handen: zorg bij het vullen voor schone handen, een schone kraan en gootsteen.
• Luchtdicht sluiten: sluit de flessen zo luchtdicht mogelijk af.
• Koel en donker bewaren: een koele, donkere plek voorkomt bacteriegroei.
• Elk half jaar verversen: controleer geur en smaak en vervang het water twee keer per jaar, met dezelfde stappen.

Denk ook aan huisdieren, aan water om je handen te wassen en aan een emmer of jerrycan om nooddrinkwater te kunnen ophalen. Wie vaker onderweg is, leest in onze gids over een draagbare waterfilter voor op reis welke oplossingen buitenshuis wel en niet werken, want dat zijn heel andere filters dan een systeem voor thuis.

7. Na de storing: bruin water, lucht in de leiding en doorspoelen

Als het water terugkomt, is het vaak eerst niet fris. Je hoort lucht in de leiding, de kraan spuugt en het water kan bruin of witachtig zijn. Dat is normaal en meestal onschuldig.

Bruin water: ijzer en mangaan

Bruin water komt volgens Vitens door deeltjes ijzer en mangaan die van nature in het water zitten en zich in de leidingen afzetten. Bij een storing of werkzaamheden verandert de stroomsnelheid en komen die deeltjes los. Het ziet er niet fris uit, maar het is volgens Vitens veilig om te drinken. Voor de zekerheid raadt Vitens bruin water wel af voor ouderen en baby's.

Zo spoel je door: draai de kraan open die het dichtst bij je watermeter zit en laat het water ongeveer 10 minuten flink doorstromen tot de kleur verdwenen is. Zo laat je schoon water je woning binnenkomen. Blijft het bruin, herhaal het na een uur. Verdwijnt het niet, bel dan je drinkwaterbedrijf. Wil je weten waar die deeltjes vandaan komen, lees dan onze uitleg over ijzer in kraanwater filteren en over mangaan in kraanwater.

Wit of melkachtig water

Melkachtig water dat na een halve minuut in het glas optrekt van onder naar boven, is lucht. Dat is volstrekt ongevaarlijk en verdwijnt van zichzelf zodra de leidingen weer volledig gevuld zijn.

Stilstaand water in je leidingen

Heeft er lang geen water door je leidingen gestroomd, laat de kraan dan eerst even lopen tot het water merkbaar koud is. Stilstaand water heeft langer contact gehad met leidingmateriaal en kan meer metalen bevatten, wat vooral relevant is in oudere panden met loden of koperen leidingen. Ook je vervangfilter of waterfilter spoel je na een storing kort door voordat je weer water tapt.

8. Kookadvies: wanneer moet je kraanwater eerst koken?

Soms volgt na een storing een kookadvies. Dat is een voorzorgsmaatregel, geen paniekmoment. Bij werkzaamheden of een kapotte leiding kan er ontlasting van mens of dier in het drinkwater terechtkomen. Drinkwaterbedrijven controleren daarom regelmatig op E. coli en enterokokken. Worden die bacteriën gevonden, dan neemt het bedrijf maatregelen, en een kookadvies is er één van.

Volgens het RIVM geldt bij een kookadvies dat je water dat je wilt drinken eerst drie minuten moet koken. Na het koken zijn alle ziekteverwekkers uit het water. Het advies blijft geldig tot uit controles blijkt dat het drinkwater niet meer vervuild is.

Belangrijk om te weten: volgens het RIVM is het niet gevaarlijk om ongekookt water te gebruiken voor douchen, tandenpoetsen of afwassen. Het gaat specifiek om water dat je drinkt of waarmee je eten bereidt. Bij een landelijk of regionaal probleem met de waterkwaliteit ontvang je volgens Denk vooruit een NL-Alert met het advies om het kraanwater eerst 3 minuten te koken, te laten afkoelen en dan pas te gebruiken.

9. Helpt een waterfilter als er geen kraanwater is?

Eerlijk antwoord: nee. Een waterfilter onder je aanrecht zit op de koudwaterleiding en filtert het water dat erdoorheen stroomt. Komt er geen water het huis in, dan heeft ook het beste filter niets te doen. Voor uitval is een noodvoorraad de oplossing, geen filter.

Waar filtratie wél verschil maakt, is de periode na een storing en in het dagelijks gebruik daarna. Bij PureFilter zien we dat klanten juist na een storing of na een periode met bruin water gaan nadenken over de kwaliteit van hun kraanwater: wat zat er nu precies in dat bruine water, en hoe zit het met lood, PFAS en medicijnresten die je niet ziet?

De PureFilter Mineral+ is een onder-aanrecht filter dat via vijf trappen meer dan 100 verontreinigingen verwijdert, waaronder PFAS, microplastics, zware metalen, nitraat, medicijnresten en chloor, en daarna via Swedish Mineral Rock™ calcium, magnesium en kalium terugvoegt. Het systeem is NSF 42, 53, 61 en 372 gecertificeerd, één patroon gaat tot 12 maanden mee en de installatie duurt 5 tot 10 minuten zonder loodgieter. Wie zich oriënteert op een waterfilter voor thuis, vergelijkt dit type meestal met filterkannen en met een waterfilter onder aanrecht van andere merken.

Wil je eerst weten wat er eigenlijk in Nederlands kraanwater zit voordat je iets aanschaft? Lees dan onze onderbouwde analyse over of kraanwater gezond is, of vergelijk de opties in ons overzicht van de beste waterfilter.

10. Veelgestelde vragen (FAQ)

11. Conclusie

Geen kraanwater is bijna altijd een storing of een dichte kraan, en zelden een reden tot paniek. De snelste route naar antwoord: check waterstoring.nl, vraag je buren, controleer hoofdkraan, tussenkranen en zeefjes, en meld de storing als die nog niet bekend is. Duurt de uitval langer dan 24 uur, dan komt er volgens Denk vooruit nooddrinkwater bij distributiepunten in je gemeente, minimaal 3 liter per persoon per dag.

Zorg dat je die 3 liter per persoon per dag voor 3 dagen ook zelf in huis hebt, want dan overbrug je elke gewone storing zonder stress. Komt het water terug, spoel dan 10 minuten door bij de kraan bij je watermeter en volg een eventueel kookadvies van het RIVM van drie minuten koken.

En als de storing je aan het denken heeft gezet over wat er dagelijks uit je kraan komt: filtratie lost geen uitval op, maar wel de stoffen die je niet ziet. Wil je een filter kopen dat zuivert én mineraliseert, bekijk dan de PureFilter Mineral+ of stel je vraag via onze veelgestelde vragen.