Dunea waterhardheid: wat zit er in je water?

Wat is Dunea en wie krijgt dat water?

Dunea levert drinkwater aan bijna 1,4 miljoen mensen in het westen van Zuid-Holland, vierentwintig uur per dag. Dat staat op de eigen drinkwaterpagina van Dunea, die daarnaast rekent op een groei naar ongeveer 1,6 miljoen inwoners in 2040. Den Haag en Leiden liggen midden in dat gebied, en dat verklaart waarom zoveel zoekopdrachten naar waterhardheid uit die hoek komen.

Dunea is daarmee een van de tien drinkwaterbedrijven van Nederland. Welk bedrijf jouw straat bedient, bepaalt de samenstelling van je kraanwater, want elk bedrijf gebruikt een andere bron en een andere zuivering. Wie wil weten hoe die kaart er landelijk uitziet, vindt dat in ons overzicht van waar ons drinkwater vandaan komt.

Waar komt het drinkwater van Dunea vandaan?

Dunea maakt drinkwater uit rivierwater. De eerste bron is de Afgedamde Maas, een zijtak van de Maas die langzaam stroomt en een sterk zelfreinigend vermogen heeft; de tweede is de Lek. Dat staat zo op de drinkwaterpagina van het bedrijf. Daarmee hoort Dunea bij de minderheid: volgens het RIVM wordt ongeveer 60 procent van het Nederlandse drinkwater uit grondwater gemaakt, en de rest uit oppervlaktewater.

De duinen als extra zuiveringsstap

Het rivierwater gaat niet rechtstreeks de leiding in. Dunea beheert de duingebieden Berkheide, Solleveld en Meijendel, en noemt de infiltratieplassen in Meijendel belangrijk voor de waterwinning. Het water zakt daar door het duinzand voordat het weer wordt opgepompt. Die omweg door de bodem is de reden dat het bedrijf vroeger Duinwaterbedrijf heette en dat mensen nog steeds op duinwater zoeken.

Voor het leidingnet gebruikt Dunea vier typen buis: een ruwwatertransportleiding, een drinkwatertransportleiding, een hoofdleiding en de aansluitleiding naar je woning. Die laatste stopt bij je watermeter, en dat is precies de grens waar je eigen verantwoordelijkheid begint. Daarover verderop meer.

Hoe hard is het water van Dunea precies?

Het water dat Dunea levert heeft een hardheid van ongeveer 1,42 mmol/l, en dat is gelijk aan 7,9 graden Duitse hardheid. Dunea noemt dat cijfer zelf op zijn pagina over waterhardheid, en het staat ook in de hardheidstabel op diezelfde pagina: 4 tot 8 graden Duitse hardheid, oftewel 0,71 tot 1,43 mmol/l, heet zacht water. Met 7,9 zit Dunea aan de bovenkant van die klasse, maar er nog wel binnen.

Dat is geen toeval. De Nederlandse drinkwaterbedrijven ontharden het water centraal, dus voordat het je huis bereikt. Dunea doet dat ook. Echt hard water, zoals je dat in delen van Duitsland of België tegenkomt, komt in Nederland daardoor nauwelijks nog voor. Hoe de hardheid per regio verschilt en waarom de ene gemeente meer kalk ziet dan de andere, staat in ons stuk over hoe hard het kraanwater per gemeente is.

Let op de ondergrens aan de andere kant. Volgens het Drinkwaterbesluit mag de hardheid in je binneninstallatie niet verder omlaag dan 5,6 graden Duitse hardheid, en dat is dezelfde grens als de wettelijke 1 mmol/l. Water zonder calcium en magnesium is namelijk agressief voor leidingen. Wie in het Dunea-gebied een ontharder plaatst, heeft dus maar een smalle marge te winnen: van 7,9 naar hooguit 5,6.

Wat merk je van 7,9 graden Duitse hardheid?

Drie dingen, en ze zijn alle drie mild.

• Minder wasmiddel: zachter water vraagt minder zeep en minder (af)wasmiddel. Dunea noemt dat zelf als het praktische voordeel van zacht water. Kijk dus naar de zachtwaterdosering op de verpakking, want de standaarddosering gaat vaak uit van harder water.
• Wel kalkaanslag, maar langzaam: 7,9 graden is zacht, geen nul. Je waterkoker en je douchewand krijgen nog steeds een witte waas, alleen duurt het langer dan in een regio met 12 graden. Hoe je dat aanpakt, staat in ons stuk over kalkaanslag verwijderen en in de uitleg over waarom je waterkoker verkalkt.
• Warm water is een eigen verhaal: kalk slaat sneller neer naarmate het water heter is. Dunea adviseert warmwatertoestellen niet te laag te zetten: minimaal 60 graden, omdat bacteriën anders de kans krijgen.

Voor het verwijderen van kalkafzetting verwijst Dunea naar gewoon schoonmaakazijn, met de aantekening dat je eerst de reinigingsinstructies van de fabrikant volgt. Dat is goedkoper en simpeler dan de meeste ontkalkmiddelen in het schap, en voor 7,9 graden ruim voldoende. Wie wil weten wat een filter daar wel en niet aan verandert, leest wat een waterfilter met kalk doet.

Verschilt de waterhardheid per postcode bij Dunea?

Hier zit een verschil met de meeste andere drinkwaterbedrijven, en het is de moeite waard om te weten. Veel bedrijven bieden een postcodecheck aan, omdat zij uit meerdere winlocaties met verschillende hardheid leveren. Dunea noemt op zijn hardheidspagina geen enkel verschil per postcode: er staat een waarde voor het leveringsgebied, en dat is 1,42 mmol/l.

Praktisch betekent dat het volgende. Zoek je op de waterhardheid in Den Haag, in Leiden, in Zoetermeer of in Delft, dan kom je bij dezelfde 7,9 graden Duitse hardheid uit, zolang je binnen het leveringsgebied van Dunea woont. Je hoeft dus geen postcode in te vullen om je dosering te bepalen.

Twijfel je of jouw adres wel bij Dunea hoort, bijvoorbeeld omdat je net op de grens met het gebied van Evides of Oasen woont, dan is de snelste controle je eigen waterrekening. Staat er een ander bedrijf op, lees dan ons stuk over de waterkwaliteit bij Evides of over het drinkwater van Oasen. Wil je het gewoon zelf nameten, dan kan dat met een teststrip; hoe dat werkt staat in waterhardheid thuis meten.

Zit er PFAS in het drinkwater van Dunea?

Begin bij de norm, niet bij het gevoel. Volgens het RIVM mag de som van twintig verschillende PFAS in drinkwater maximaal 100 nanogram per liter zijn, en het Nederlandse drinkwater voldoet daaraan. Daarnaast adviseert het RIVM een strengere richtwaarde van 4,4 nanogram per liter, uitgedrukt in PFOA-equivalenten voor het hele mengsel. Die 4,4 is geen wet, maar een gezondheidskundig advies.

Twee zinnen van het RIVM zijn voor Dunea-klanten extra relevant. De eerste: drinkwater uit grondwater bevat minder PFAS dan drinkwater uit oppervlaktewater. Dunea werkt met rivierwater, dus dat is de categorie met het hogere uitgangsniveau. De tweede: de gemiddelde inname via drinkwater alleen blijft onder de gezondheidskundige grenswaarde, maar via voedsel ligt de inname ongeveer drie keer zo hoog, en samen komen voedsel en drinkwater daar wel boven.

Dunea zelf schrijft dat er sporen van stoffen uit consumentengebruik, industrie, landbouw en landgebruik in drinkwater kunnen voorkomen, in zeer lage concentraties, en dat het bedrijf bij een verwachte overschrijding aan de bron melding doet bij Rijkswaterstaat en maatregelen neemt. Dat is precies hoe het hoort te werken, en het is ook de reden dat de Maas af en toe in het nieuws is: bij vervuiling wordt de inname tijdelijk gestopt.

Wat je daarvan moet vinden, hangt af van hoeveel marge je zelf wilt. De wettelijke norm wordt gehaald. Wil je dichter bij de RIVM-advieswaarde komen, dan is dat een keuze die je thuis maakt, niet een gebrek van je waterbedrijf. Hoe de verschillende technieken zich op dit punt verhouden, staat in welke techniek PFAS het beste filtert en in de achtergrond bij PFAS als forever chemicals. De PureFilter Mineral+ haalt 83% tot 85% minder PFAS uit kraanwater, waaronder PFOA en PFOS, gemeten door een onafhankelijk lab.

Chloor, medicijnresten en smaak

Een hardnekkig misverstand eerst: Nederlands kraanwater bevat geen chloor. Het RIVM schrijft dat met zoveel woorden, en voegt eraan toe dat de kwaliteit tot de beste van de wereld behoort. Wie in Den Haag of Leiden een chemische bijsmaak proeft, proeft dus iets anders dan chloor. Dat scheelt een hoop zoekwerk.

Wat je dan wel proeft

Meestal is het temperatuur of stilstand. Water dat de hele nacht in de leiding heeft gestaan, is lauw en smaakt flauw; water dat net uit de koude leiding komt, smaakt frisser. Wij beschrijven dat effect in de ideale temperatuur van kraanwater. Een metaalachtige smaak wijst eerder op je eigen leidingwerk, en die route staat in waarom kraanwater naar ijzer smaakt.

Medicijnresten en andere microverontreinigingen komen in oppervlaktewater nu eenmaal vaker voor dan in diep grondwater. Daarom investeren bedrijven die met rivierwater werken in extra zuiveringsstappen. Het is geen reden voor paniek en al helemaal geen reden om over te stappen op flessenwater: dat kost volgens elke rekensom die wij maakten tientallen keren meer per liter, zoals je ziet in wat een kuub kraanwater kost.

Wat Dunea niet in de hand heeft: je eigen leidingen

De verantwoordelijkheid van een drinkwaterbedrijf loopt tot de watermeter. Alles daarachter is jouw binneninstallatie, en daar gebeurt het meeste waar mensen over klagen. Drie punten die in het westen van Zuid-Holland vaak spelen, met veel vooroorlogse bouw in de binnensteden:

• Oude leidingmaterialen: in woningen van voor 1960 kunnen nog loden leidingdelen zitten. Hoe je die herkent zonder sloopwerk, staat in loden leidingen herkennen.
• Stilstand in lange leidingen: appartementen met lange stijgleidingen hebben vaker lauw water bij het eerste tappen. Spoelen helpt, en het is ook de reden dat legionella juist in doucheleidingen een aandachtspunt is.
• Te laag ingestelde boiler: zuinig stoken klinkt verstandig, maar Dunea noemt expliciet een minimum van 60 graden om bacteriën geen kans te geven.

Een eigen ontharder is in dit gebied zelden de oplossing, en hij is ook niet vrijblijvend. Dunea stelt eisen: een Kiwa ATA-certificaat of vergelijkbaar, een erkende installateur en de voorschriften van InfoDWI. Zo'n toestel kan bovendien een drukverlies van ongeveer 70 kPa veroorzaken, dat is 0,7 bar. Ontbreekt de juiste keerklep of is het apparaat niet goed aangesloten, dan kan Dunea eisen dat de aansluiting wordt aangepast of het apparaat wordt verwijderd, op kosten van de klant. Het bedrijf geeft bewust geen advies over leveranciers of producten.

Heb je een waterfilter nodig in het Dunea-gebied?

Het eerlijke antwoord bestaat uit twee delen, en het eerste deel verkoopt niets.

Niet voor de hardheid

Een waterfilter is geen waterontharder. Ook de PureFilter Mineral+ is dat niet: hij verlaagt de hardheid van je water niet en voorkomt geen kalkaanslag in je waterkoker, je douchewand of je wasmachine. Bij 7,9 graden Duitse hardheid is dat ook geen gemis, want zacht water geeft die klachten toch al minder. Wie puur de kalk wil aanpakken, zoekt een ander apparaat; het verschil staat uitgelegd in waterontharder of waterfilter.

Wel voor smaak en voor stoffen die geen norm overschrijden

Hier zit de echte vraag. Het water van Dunea voldoet aan de wettelijke normen, maar voldoen aan een norm is iets anders dan nul. Een filter op de koudwaterleiding is een extra marge die je zelf kiest, bovenop wat je waterbedrijf al doet. De PureFilter Mineral+ filtert alle 40 geteste chemische stoffen, van 75% tot 99,97%, getest door Equinox Labs, onafhankelijk laboratorium (2026). Lood, kwik, arseen en cadmium worden teruggebracht tot onder de meetgrens, en nitraat met 99%.

Daarna gebeurt er nog iets. In de laatste filterstap voegt Swedish Mineral Rock™ calcium, magnesium en kalium toe, dus het water gaat er niet kaal uit. Dat is het verschil met een omgekeerde-osmosesysteem, dat alles wegneemt en daarna moet aanvullen. Bij PureFilter zien we dat klanten vooral kiezen voor smaak en gemak, niet voor ontkalken. Welke techniek wat doet, zetten we naast elkaar op de soorten waterfilters op een rij.

Woon je in het Dunea-gebied en heb je een Quooker, let dan op de volgorde: het filter hoort op de koudwatertoevoer, dus voor het Quooker-reservoir. Dat staat uitgewerkt op onze pagina over een waterfilter naast een Quooker. Wil je eerst zien wat er qua formaat onder je aanrecht past, kijk dan bij de vaste filters die de smaak van je kraanwater verfijnen.

Vergelijking: wat de opties opleveren

Koopadvies in het kort

Kies op basis van je eigen klacht, niet op basis van een cijfer uit een folder.

• Alleen kalkaanslag: doe niets bijzonders. Bij 7,9 graden volstaat af en toe schoonmaakazijn, precies zoals Dunea adviseert.
• Smaak, of marge op stoffen: dan is een vast filter op de koudwaterleiding de logische stap. Het filtert op het moment dat je tapt, dus je hoeft niets bij te vullen of in de koelkast te zetten.
• Huurwoning of twijfel over monteren: de installatie duurt 5 tot 10 minuten en vraagt een waterpomptang, geen loodgieter. De stappen staan in onze handleiding om een waterfilter aan te sluiten.
• Eerst vergelijken: wie merken naast elkaar wil zien, begint bij onze vergelijking van de beste waterfilters of bij de losse Brita waterfilter review.

Over de kosten valt weinig te verrassen. Het apparaat kost 149,00 euro inclusief het eerste filter. Een los vervangfilter is 65,00 euro en gaat tot 12 maanden mee bij 1 tot 3 personen, en tot 6 maanden bij 4 of meer. Wil je er niet aan denken, dan kan het ook met het Filterplan: 48 euro per jaar bij 1 tot 3 personen. Hoeveel water je werkelijk door zo'n filter stuurt, hangt af van je huishouden; dat rekenen we voor in het gemiddelde waterverbruik per persoon en in hoeveel water je per dag nodig hebt.

Veelgestelde vragen

Conclusie

De Dunea waterhardheid is 1,42 mmol/l, oftewel 7,9 graden Duitse hardheid, en dat geldt voor het hele leveringsgebied in het westen van Zuid-Holland. Dat is zacht water, en het is ook het saaiste deel van dit verhaal: je hebt er geen ontharder voor nodig en met schoonmaakazijn kom je een heel eind.

Interessanter is wat erboven en eronder ligt. Dunea maakt drinkwater uit rivierwater en laat dat door de duinen zakken, en het RIVM merkt op dat drinkwater uit oppervlaktewater meer PFAS bevat dan drinkwater uit grondwater. De wettelijke norm wordt gehaald, de strengere advieswaarde van 4,4 nanogram per liter is een eigen afweging. En het stuk leiding tussen je watermeter en je kraan is helemaal van jou.

Wil je op die laatste meters zelf een marge inbouwen, dan filtert een vast systeem op het moment dat je tapt. Hoe dat eruitziet, wat het per jaar kost en welke garantie erbij hoort, lees je op purefilter.nl; de praktische vragen over montage en onderhoud staan bij de veelgestelde vragen, en het vervangritme in ons stuk over hoe vaak je een waterfilter vervangt.