Drinkwater thuis opslaan: hoeveel en hoe?

Leestijd: ~11 minuten

Wat is drinkwater opslaan precies?

Drinkwater thuis opslaan betekent dat je een vaste hoeveelheid water apart zet die je kunt gebruiken wanneer er geen water uit de kraan komt. Niet de kan in de koelkast voor vanavond, maar een voorraad die maanden onaangeroerd kan staan en toch veilig is als je hem nodig hebt.

Het verschil met gewoon water bewaren zit in twee dingen: de hoeveelheid is berekend en het moment van verversen ligt vast. Zonder die twee is het geen voorraad maar een paar flessen achter in de kast waarvan niemand meer weet hoe oud ze zijn.

De Rijksoverheid zet dit in de campagne Denk vooruit in een breder verhaal: water is één onderdeel van een noodpakket dat je elk half jaar controleert. Dat halfjaarritme is niet toevallig hetzelfde als het ritme waarop je water ververst. Je doet het in één keer.

Hoeveel drinkwater moet je thuis opslaan?

Het getal waar alles op rust is 3 liter per persoon per dag. Volgens Vitens heb je daarmee minstens 9 liter per persoon nodig voor drie dagen: 6 liter om te drinken en 3 liter om eten te maken. Voor een gezin van vier personen komt dat neer op 36 liter.

Waarom drie dagen? Omdat een noodpakket bedoeld is voor de eerste 72 uur, de periode waarin hulpdiensten, gemeente en Rijk de crisis moeten kunnen aanpakken en jij jezelf moet kunnen redden. Daarna komt de hulpverlening op gang.

Die laatste regel wordt bijna altijd vergeten. Brabant Water adviseert om voor huisdieren ongeveer een halve liter per dag per dier apart te zetten. Bij twee katten en een hond is dat anderhalve liter per dag erbij, en dan sta je bij een gezin van vier al op ruim 40 liter.

Let op dat dit een noodhoeveelheid is, geen dagelijkse behoefte. Hoeveel je normaal gesproken drinkt ligt hoger en hangt af van je gewicht, je activiteit en het weer. Wil je dat narekenen, kijk dan bij hoeveel water je per dag nodig hebt. De 3 liter uit dit artikel is het minimum om drie dagen door te komen, niet het comfortniveau.

Waarom een eigen watervoorraad zinvol is

Nederland heeft een van de betrouwbaarste drinkwatervoorzieningen ter wereld. Drinkwaterbedrijven kunnen volgens Brabant Water tien dagen zonder stroom water blijven leveren, dankzij eigen stroomvoorziening en voorraden brandstof en zuiveringsmiddelen. De kans dat je voorraad nodig is, is dus klein.

Maar klein is niet nul, en de gevolgen zijn onmiddellijk. Zonder kraanwater kun je niet alleen niet drinken: je toilet gaat niet door, je kunt niet douchen, en de wasmachine, vaatwasser en het koffiezetapparaat doen niets. Dat merk je binnen een paar uur.

Bij een langdurige storing regelt je drinkwaterbedrijf nooddrinkwater. Duurt het langer dan 24 uur zonder water, dan krijg je 3 liter per persoon per dag bij een uitgiftepunt in de buurt, waar je zelf flessen of een jerrycan mee naartoe neemt. Precies die eerste 24 uur moet je voorraad overbruggen.

Er is nog een tweede reden, die minder dramatisch is en vaker voorkomt: een geplande leidingwerkzaamheid of een kookadvies in je wijk. Dan is er wel water, maar niet water dat je zomaar drinkt. Wat je dan doet, staat in ons artikel over wat te doen als er geen kraanwater is.

Flessenwater kopen of zelf kraanwater bewaren?

Beide zijn goed, zegt het Drinkwaterplatform, zolang je maar iets op voorraad hebt. Ze verschillen in moeite en in kosten.

Vooraf verpakt flessenwater

Ongeopend flessenwater blijft volgens Vitens vaak jaren goed. Je koopt het, zet het weg en kijkt er nauwelijks naar om. De prijs is het nadeel: flessenwater kost al snel €0,40 tot €1,00 per liter. Voor 36 liter ben je dan €15,00 tot €36,00 kwijt, elke keer dat je de voorraad vernieuwt.

Zelf kraanwater bewaren

Nederlands kraanwater is van uitstekende kwaliteit en kost ongeveer anderhalve euro per kubieke meter, dus een paar cent voor je hele voorraad. Wat het kost, is aandacht: schone flessen, schone handen en elk half jaar verversen. Wil je weten wat een kuub water precies kost in jouw regio, dan reken je dat na in ons artikel over wat een kuub water kost.

Zo bewaar je kraanwater: het stappenplan

Vitens beschrijft zeven stappen. Ze duren samen geen kwartier en ze zijn niet optioneel: elke stap haalt één besmettingsroute weg.

1. Kies goed afsluitbare flessen: flessen of jerrycans met een schroefdop, zodat er geen vuil of bacteriën bij het water komen.
2. Was je handen: schone handen voordat je begint verkleinen de kans op besmetting.
3. Spoel de flessen om: eerst omspoelen met schoon kraanwater.
4. Vul tot de rand: helemaal vol, zodat er zo min mogelijk lucht bij het water zit. Lucht is wat het water sneller laat verouderen.
5. Sluit direct af: dop er stevig op zodra de fles vol is, niet een uur later.
6. Schrijf de datum op de fles: zonder datum weet je over vijf maanden niet meer of het vier of veertien maanden oud is.
7. Bewaar koel en donker: een voorraadkast of de kelder. Licht en warmte geven algen en bacteriën een kans.

Herhaal het geheel elk half jaar. Zet het in je agenda op twee vaste momenten, bijvoorbeeld bij het verzetten van de klok, dan hoef je er verder niet aan te denken. Het oude water gooi je niet weg maar gebruik je voor de planten of de wasmachine.

Waar het meestal misgaat

Bij PureFilter zien we dat klanten die met een noodvoorraad beginnen, bijna altijd op dezelfde vier dingen stuklopen.

Hergebruikte sap- of melkflessen

Een fles waar suiker of eiwit in heeft gezeten, krijg je met omspoelen niet steriel. Er blijft altijd een filmlaagje achter dat bacteriën voedt. Gebruik alleen flessen waar water of frisdrank in heeft gezeten, of koop schone jerrycans.

Half gevulde flessen

De lucht boven het water bevat zuurstof en microben. Hoe meer lucht, hoe sneller de smaak verandert en hoe eerder er iets kan groeien. Vullen tot de rand kost niets en scheelt maanden houdbaarheid.

Opslag in de schuur of de garage

Daar wordt het in de zomer te warm en staat het te licht. De kelder, een noordkast of de onderste plank van een voorraadkast zijn beter. Een garage die vriest is trouwens net zo slecht: bevriezend water zet uit en laat flessen barsten.

Nooddrinkwater ongekookt drinken

Haal je bij een storing water bij een uitgiftepunt, dan is dat water zelf net zo veilig als gewoon drinkwater. Je eigen jerrycan misschien niet. Brabant Water adviseert het water voor de zekerheid drie minuten te koken en daarna te laten afkoelen. Kun je niet koken, gebruik dan de schoonst mogelijke fles, bewaar koel en donker, en drink het bij voorkeur binnen 24 uur op.

Hoe lang kraanwater buiten een noodsituatie goed blijft, is een aparte vraag met een ander antwoord. Die behandelen we in ons artikel over hoelang je kraanwater kunt bewaren, inclusief het verschil tussen een kan in de koelkast en een fles in de kast.

De drie aanpakken naast elkaar

De onderste rijen zijn waar de keuze werkelijk zit. Bij flessenwater sla je elke zes maanden tientallen lege flessen op. Bij kraanwater is de fles herbruikbaar en gaat het alleen om wat je erin giet.

Wat een waterfilter wel en niet doet voor je voorraad

Hier past eerlijkheid, want op dit punt beloven veel webshops te veel.

Wat een vast filter niet doet

Een onder-aanrecht waterfilter zit op je koudwaterleiding en werkt op waterdruk. Komt er niets uit de kraan, dan doet het filter ook niets. Een vast filter is dus geen oplossing tijdens een storing, en iedereen die dat suggereert verkoopt je een verhaal. Welk type filter wél zonder leidingdruk werkt en welk niet, zetten we op een rij in het overzicht van welk type waterfilter werkt zonder waterdruk en welk niet. Zoek je specifiek een draagbare oplossing voor in een rugzak, kijk dan bij wat je in een noodpakket nodig hebt.

Wat een vast filter wel doet

Het bepaalt de kwaliteit van het water dat je vóór de storing in je flessen giet. Dat is niet niks, want een voorraad is precies zo goed als het water waarmee je hem vult. De PureFilter Mineral+ verwijdert in vijf stappen meer dan 100 verontreinigingen, waaronder PFAS, microplastics, zware metalen, nitraten, medicijnresten en smaakstoffen, en is NSF 42, 53, 61 en 372 gecertificeerd. Als laatste stap voegt Swedish Mineral Rock™ calcium, magnesium en kalium weer toe, waardoor het water na maanden in de kast minder vlak smaakt dan water dat je er kaal in hebt gegoten.

Praktisch telt vooral dat je er niets voor hoeft te doen op het moment zelf. Je vult je jerrycans aan het filter dat op je koudwaterleiding zit en je bent klaar, zonder kannen bijvullen of wachten. Het toestel kost €149,00 inclusief het eerste filter, en de installatie duurt 5 tot 10 minuten: je hebt geen loodgieter nodig en gebruikt één waterpomptang. Het patroon wissel je later met de sleutel die erbij zit. De volledige werkwijze staat in onze handleiding voor het installeren van een waterfilter.

Welke aanpak past bij jouw huishouden?

Drie situaties, drie adviezen.

Je wilt er zo min mogelijk aan denken. Koop 36 liter flessenwater, zet het in de kelder en noteer de houdbaarheidsdatum in je agenda. Klaar. Je betaalt meer per liter, maar je hebt de zaak geregeld in één winkelbezoek.

Je drinkt vooral kraanwater en wilt geen flessen sjouwen. Koop twee jerrycans van 20 liter, vul ze volgens het stappenplan hierboven en zet twee halfjaarlijkse herinneringen. Dit is de goedkoopste route en voor de meeste huishoudens de beste.

Je vindt de smaak van je kraanwater nu al matig. Dan gaat een voorraad dat niet verbeteren, want opslaan maakt water nooit lekkerder. Begin bij de bron. Onder onze filters voor dagelijks drinkwater vind je wat er onder je aanrecht past, en de vervangfilter kost €65,00 voor één patroon of €115,00 voor de duo van twee. Dat is minder dan één cent per liter, tegenover €0,40 tot €1,00 voor een liter flessenwater. Wil je er niet aan denken, dan stuurt het Filterplan hem automatisch op tijd op voor €48,00 bij 1 tot 3 personen of €86,00 bij 4 tot 6 personen.

Bij 1 tot 3 personen gaat een patroon ongeveer twaalf maanden mee, bij 4 tot 6 personen ongeveer zes maanden. Dat is grofweg hetzelfde ritme als het verversen van je voorraad, dus je kunt beide klussen koppelen.

Veelgestelde vragen

Conclusie

Drinkwater thuis opslaan is simpeler dan het lijkt: 3 liter per persoon per dag, drie dagen lang, in schone flessen die tot de rand zijn gevuld en die je elk half jaar ververst. Voor een gezin van vier is dat 36 liter en een kwartier werk, twee keer per jaar. Flessenwater of kraanwater maakt voor de veiligheid niet uit, zolang je maar íets klaar hebt staan.

Waar het wél om gaat, is de kwaliteit van wat erin gaat. Een voorraad conserveert alleen, hij verbetert nooit. Wie zijn kraanwater eerst filtert, slaat water op zonder meer dan 100 verontreinigingen én met mineralen die de smaak na maanden dragelijk houden. Dat is waar de PureFilter Mineral+ zijn werk doet: niet tijdens de storing, maar op alle gewone dagen ervoor.