Waterfilter noodpakket: wat werkt echt?

Leestijd: ~10 minuten

Hoeveel water hoort er in een noodpakket?

Begin bij de hoeveelheid, niet bij de gadget. De overheid adviseert om voor drie dagen zelfredzaam te zijn, en volgens Brabant Water reken je op minimaal 3 liter water per persoon per dag: 2 liter om te drinken en 1 liter om eten mee te bereiden. Voor een gezin van vier personen komt dat neer op minimaal 36 liter.

Die 3 liter per persoon per dag is een minimum voor drinken en koken. Water om je handen te wassen, af te wassen of het toilet door te spoelen zit er niet bij. Reken daar apart op, en denk ook aan huisdieren: Brabant Water noemt ongeveer een halve liter per dier per dag.

Goed nieuws over de kans dat je die voorraad nodig hebt: bij een stroomstoring blijft de kraan meestal gewoon lopen. Drinkwaterbedrijven kunnen volgens Brabant Water tien dagen op eigen stroomvoorziening water blijven leveren. De uitzondering is hoogbouw: woon je hoger dan de derde verdieping, dan zit er vaak een elektrische pomp tussen, en die valt zonder stroom wel stil.

Duurt een storing langer dan 24 uur, dan verzorgt je drinkwaterbedrijf nooddrinkwater via een tappunt in de buurt, ook met 3 liter per persoon per dag. Je neemt dan zelf flessen of een jerrycan mee. Wat je in de eerste uren van zo'n storing doet, staat stap voor stap in ons artikel over geen kraanwater en wat je dan doet.

Welke waterfilters zijn er voor een noodpakket?

Zoek je op "waterfilter noodpakket", dan krijg je vooral goedkope filterrietjes te zien. In de Nederlandse webshops liggen die draagbare noodfilters op het moment van schrijven tussen ongeveer €9 en €50, en de capaciteit die de verkopers noemen loopt van 1.000 tot 5.000 liter. Dat verschil in prijs zegt weinig; het verschil in type zegt alles. Er zijn vijf categorieën, en ze lossen elk een ander probleem op.

1. Filterrietje of filterfles

Je zuigt het water zelf door een holle-vezelmembraan. Compact, licht en goedkoop, en daarom populair in een rugzak. Nadeel: je kunt er nauwelijks water mee voorraden of koken, want je drinkt telkens één slok tegelijk. Voor één persoon onderweg prima, voor een gezin thuis onhandig.

2. Zakfilter met zwaartekracht

Je hangt een zak of emmer op en laat het water door het filter zakken. Dit type levert wel liters achter elkaar, zonder stroom en zonder pompen, en is daarmee het meest praktische voor een huishouden. Hoe deze techniek werkt, leggen we uit in onze uitleg over zwaartekracht-waterfilters.

3. Pompfilter

Met een handpomp duw je water door het filter. Snel en onafhankelijk van hoogteverschil, maar mechanisch, dus er kan iets stukgaan, en het kost fysieke inspanning per liter.

4. Zuiveringstabletten en koken

Geen filter, maar desinfectie. Tabletten op basis van chloor of jodium doden ziekteverwekkers, maar halen geen zand, chemie of zware metalen weg, en geven een chloorsmaak. Koken doet hetzelfde: het RIVM geeft aan dat na drie minuten koken alle ziekteverwekkers uit het water zijn. Zonder gas of stroom kun je echter niet koken, en dat is precies het scenario waarvoor je een noodpakket maakt.

5. Vast huisfilter onder het aanrecht

Een inline filter dat permanent op je koudwaterleiding zit, zoals de PureFilter Mineral+. Dit is geen noodfilter: hij werkt op de waterdruk van de leiding en staat stil als er geen water uit de kraan komt. Zijn taak is de andere 362 dagen van het jaar. Wil je de typen naast elkaar zien, dan geeft onze pagina over welke soorten waterfilters er zijn en wat ze doen het volledige overzicht.

Wat een noodfilter wél en niet uit water haalt

Hier gaan de meeste productpagina's kort door de bocht. Een goedkoop noodfilter met een holle-vezelmembraan houdt bacteriën en parasieten tegen, omdat die groter zijn dan de poriën. Virussen zijn kleiner en glippen er bij veel filters langs; alleen filters met een zeer fijne membraan, een chemische stap of UV pakken die aan. Verkopers zijn daar niet altijd duidelijk over.

Dat onderscheid is in Nederland relevant, want de bacteriën waar het bij besmetting om gaat zijn juist wel bekend. Het RIVM legt uit dat drinkwaterbedrijven controleren op E. coli en enterokokken, omdat die aangeven dat er ontlasting in het water zit. Worden ze gevonden, dan volgt een kookadvies. Meer over die twee indicatoren staat in ons stuk over enterokokken en E. coli in kraanwater.

Wil je weten hoeveel er wél kan met een goede meertraps filtratie, dan is de vergelijking met een filterkan leerzaam: die haalt vooral chloor en smaak weg en verder weinig. We hebben dat uitgewerkt in onze review van Brita-filters.

Zelf kraanwater bewaren: de goedkoopste voorraad

Het stukje dat bijna alle noodpakket-pagina's overslaan, terwijl het je het meeste oplevert. Nederlands kraanwater is van hoge kwaliteit en je kunt het gewoon zelf bewaren, wat een stuk goedkoper is dan 36 liter flessenwater kopen. Brabant Water geeft daar een duidelijke werkwijze voor.

• Verpakking: gebruik schone, goed afsluitbare flessen of jerrycans.
• Hygiëne: was je handen voor het vullen en spoel de flessen eerst om met schoon kraanwater.
• Vullen: vul tot de rand, zodat er zo weinig mogelijk lucht bij het water zit, en sluit direct af.
• Bewaren: zet de flessen op een koele, donkere plek, bijvoorbeeld in een kelder of voorraadkast.
• Verversen: schrijf de datum op de fles en ververs het water elke zes maanden.

Zet twee vaste momenten per jaar in je agenda, bijvoorbeeld bij het verzetten van de klok, dan hoef je er verder niet aan te denken. Kraanwater bewaren is trouwens ook de reden dat de smaak telt: water dat je lekker vindt, drink je bij het verversen op in plaats van het door de gootsteen te gieten.

En je vaste waterfilter thuis, doet die mee?

Eerlijk antwoord: niet tijdens de storing zelf. Een onder-aanrecht filter zoals de PureFilter Mineral+ zit op je koudwaterleiding en werkt op de druk in die leiding. Komt er geen water uit de kraan, dan komt er ook geen water door het filter. Wie je vertelt dat een huisfilter je noodpakket vervangt, verkoopt je iets.

Waar hij wél voor telt, is het water dat je in je voorraad stopt en het water dat je de rest van het jaar drinkt. De Mineral+ filtert meer dan 100 verontreinigingen, waaronder PFAS, microplastics, zware metalen en medicijnresten, tot ongeveer 99%, en is gecertificeerd volgens NSF 42, 53, 61 en 372. Daarna voegt Swedish Mineral Rock™ calcium, magnesium en kalium terug toe, waardoor het water zachter en voller smaakt. Eén filter gaat 15.000 tot 20.000 liter mee, ongeveer twaalf maanden bij één tot drie personen.

Nog iets praktisch voor wie een kokendwaterkraan heeft: die filtert je water niet en heeft stroom nodig, dus bij een stroomstoring valt hij uit. Hoe je een filter daarmee combineert, staat op onze pagina over een waterfilter bij een Quooker.

Kortom, twee verschillende functies. Een klein zakfilter in de meterkast dekt het onwaarschijnlijke scenario, en een vaste waterfilter voor in de keuken dekt de dagelijkse waterkwaliteit. Ze concurreren niet met elkaar.

Als de kraan weer werkt: kookadvies en doorspoelen

Ook dit onderdeel ontbreekt op vrijwel elke noodpakketpagina, terwijl je het veel vaker nodig hebt dan het filter zelf. Na werkzaamheden of een leidingbreuk kan er ontlasting in het drinkwater komen. Het RIVM beschrijft wat er dan gebeurt: het waterbedrijf geeft een kookadvies, en je kookt het water dat je wilt drinken eerst drie minuten. Daarna zijn alle ziekteverwekkers eruit. Douchen, tandenpoetsen en afwassen met ongekookt water is volgens het RIVM niet gevaarlijk, en het advies geldt tot controles aantonen dat het water weer schoon is.

Haal je nooddrinkwater bij een tappunt, dan is dat volgens Brabant Water net zo veilig als gewoon drinkwater, maar je eigen jerrycan misschien niet. Kook het daarom voor de zekerheid drie minuten en laat het afkoelen. Kun je niet koken, gebruik dan zo schoon mogelijke flessen en drink het water bij voorkeur binnen 24 uur op.

Drie dingen die je doet zodra de levering hervat is:

• Doorspoelen: laat de koudwaterkraan een paar minuten lopen tot het water helder is en niet meer luchtig of bruin oogt.
• Wachten met filteren: zit er een vast filter op je leiding, laat dan eerst de kraan doorlopen voordat je gefilterd water tapt, zodat vuil en lucht uit de leiding niet in je filter belanden.
• Voorraad bijvullen: vul je flessen opnieuw met verse kraanwater en zet er een nieuwe datum op, zodat je pakket weer compleet is.

Komt er bruin water uit de kraan of blijft de druk laag, meld dat dan bij je drinkwaterbedrijf. Wat verkleuring meestal betekent, lees je in ons artikel over ijzer in kraanwater filteren.

Koopadvies: wat koop je wanneer?

Zet je budget in de juiste volgorde, dan hoef je niet veel te kopen.

• Eerst de voorraad. Drie jerrycans of een set flessen plus een halfjaarlijkse herinnering. Dit dekt de situatie die je in Nederland realistisch kunt meemaken en kost bijna niets.
• Dan een zakfilter met zwaartekracht. Voor een huishouden werkt dit type beter dan een rietje, want je filtert liters achter elkaar zonder stroom.
• Zuiveringstabletten als achtervang. Licht, jaren houdbaar en handig als je niet kunt koken.
• Daarna de dagelijkse waterkwaliteit. Hier zit de winst voor de rest van het jaar, en daarvoor kijk je naar een vast filter in plaats van een noodfilter.

Bij PureFilter zien we dat klanten vooral kiezen voor de dagelijkse route: niet uit angst voor rampen, maar omdat ze elke dag beter water uit hun eigen kraan willen. Twijfel je tussen typen huisfilters, dan zet onze vergelijking van de beste waterfilter ze op een rij, en ga je liever draagbaar op vakantie, dan helpt ons overzicht van een waterfilter voor op reis.

Veelgestelde vragen

Conclusie

Een waterfilter in je noodpakket is nuttig, maar het is niet het belangrijkste onderdeel. Dat is de voorraad: minimaal 3 liter per persoon per dag voor drie dagen, dus 36 liter voor een gezin van vier, bewaard in schone afsluitbare flessen en elke zes maanden ververst. Daarna komt een zakfilter met zwaartekracht, en zuiveringstabletten als achtervang voor de virussen die een membraan kan doorlaten.

Wat een draagbaar noodfilter niet doet, is je dagelijkse kraanwater verbeteren, en dat is voor de meeste Nederlandse huishoudens de vraag waar echt winst zit. Nederlands kraanwater is goed, maar het laatste stuk leiding in je eigen woning valt buiten de controle van je waterbedrijf, en PFAS, microplastics en medicijnresten vragen om een fijnere filtratie dan een noodfilter kan leveren. Daarvoor is een onder-aanrecht filter dat zuivert én mineraliseert de logische keuze, voor minder dan één cent per liter. Bereid je voor op de drie dagen dat het misgaat, en verbeter de 362 dagen dat alles werkt.