Waternet drinkwater: hardheid en tarief 2026

Leestijd: ~13 minuten

Wie is Waternet en waar levert het drinkwater?

Waternet is het waterbedrijf dat het drinkwater verzorgt voor Amsterdam en de gemeenten daaromheen. Het levert aan Amsterdam, Amstelveen, Diemen, Heemstede, Muiden, Muiderberg en Ouderkerk aan de Amstel. Daarbuiten is het water van iemand anders, en dat is meteen het eerste misverstand dat we uit de weg ruimen.

Waternet is namelijk geen provinciebreed bedrijf. Wie in Haarlem, Alkmaar of Zaanstad woont krijgt geen Waternet maar het drinkwater van PWN, en dat is een ander bedrijf met andere bronnen en een andere hardheid. In Flevoland en grote delen van Gelderland en Overijssel is het weer de waterkwaliteit van Vitens. Drie bedrijven, drie verhalen, en een postcodegrens die dwars door Noord-Holland loopt.

Waternet doet bovendien meer dan drinkwater alleen. Het beheert ook het riool, de waterstanden en de zuivering van afvalwater in het gebied van Waterschap Amstel, Gooi en Vecht. Die dubbele taak is precies de reden dat de organisatie in 2026 op de schop ging, en daar gaat de volgende paragraaf over.

Gaat het je specifiek om de stad en niet om het bedrijf, dan is het kraanwater van Amsterdam het stuk dat je zoekt. Deze pagina behandelt het bedrijf, het hele leveringsgebied, de tarieven en de metingen.

De splitsing van 2026 en de nieuwe naam

Dit staat nergens in een vergelijkingsartikel en het is wel het antwoord op een van de meest gestelde vragen over dit bedrijf. Waternet bestaat sinds 1 januari 2026 niet meer als één organisatie.

Het algemeen bestuur van Waterschap Amstel, Gooi en Vecht en de gemeenteraad van Amsterdam hebben in juli 2025 definitief besloten de stichting te splitsen. Sinds 1 januari 2026 zijn er twee aparte waterorganisaties: een voor de taken van het waterschap en een voor de Amsterdamse watertaken. In datzelfde besluit staat één zin die de naamsvraag beantwoordt: de merknaam Waternet wordt vanaf 1 januari 2026 uitgefaseerd.

Uitfaseren is niet hetzelfde als per direct verdwijnen. Je rekening, de website en de klantenservice lopen op dit moment nog gewoon onder Waternet, nu onder de vlag van de gemeente Amsterdam. De drinkwatertaak blijft bij de Amsterdamse organisatie, en er loopt een apart onderzoek naar een zelfstandige drinkwaterorganisatie en naar samenwerking met andere drinkwaterbedrijven.

De aanleiding was toezicht, niet geld. De Inspectie Leefomgeving en Transport, de Belastingdienst en de Rekenkamer Metropoolregio Amsterdam vonden dat in de oude constructie onvoldoende duidelijk was wie waarvoor verantwoordelijk was. Splitsen loste dat op.

Waar komt het drinkwater van Amsterdam vandaan?

Uit twee productielocaties, en geen van beide gebruikt diep grondwater. Dat is het feit dat de rest van dit stuk verklaart.

De eerste locatie is Leiduin, in de duinen bij Vogelenzang. De grondstof is vooral rivierwater uit het Lekkanaal, aangevuld met natuurlijk duinwater. Dat rivierwater wordt naar de duinen gebracht, zakt daar door het zand en wordt er weer opgepompt en verder gezuiverd. De tweede locatie is Weesperkarspel, in Amsterdam Zuidoost. Daar is kwelwater uit de Bethunepolder bij Maarssen de belangrijkste grondstof; bij hoge vraag kan water uit het Amsterdam-Rijnkanaal worden bijgezet. Waternet beschrijft de volledige route van bron tot kraan in tien stappen.

Waarom dit ertoe doet: volgens het RIVM komt landelijk ongeveer 60% van het Nederlandse drinkwater uit grondwater, en in drinkwater dat van grondwater is gemaakt zitten minder PFAS dan in drinkwater uit oppervlaktewater. Amsterdam zit aan de oppervlaktewaterkant van die verdeling. Dat maakt het water niet onveilig, maar het verklaart wel waarom de PFAS-paragraaf hieronder er anders uitziet dan die van een gebied op diep grondwater. Hoe de filtertechnieken zich tot elkaar verhouden en welke waterfilter bij zacht water het meeste toevoegt, staat op onze overzichtspagina.

Hoe hard is het water in Amsterdam?

Zacht, en bij Waternet is dat voor iedereen hetzelfde getal. De hardheid is 7,8 graden Duitse hardheid, oftewel 1,40 millimol per liter. Waternet is daarin ongewoon duidelijk: elke klant krijgt water van deze hardheid, of je nu in Amsterdam woont of in Amstelveen, Diemen, Heemstede, Muiden, Muiderberg of Ouderkerk aan de Amstel.

Dat 7,8 is bovendien geen toeval. In 2015 heeft Waternet het water bewust zachter gemaakt, van 8,4 naar 7,8 °dH, door extra kalk uit het water te halen tijdens de productie. Amsterdam zit dus net aan de zachte kant van de grens, en met opzet.

De praktische gevolgen daarvan zijn prettig en saai. Minder kalkaanslag in je waterkoker, cv-ketel en vaatwasser, en minder wasmiddel nodig. Waternet raadt aan om op de verpakking van je wasmiddel te kijken wat je bij 7,8 °dH nodig hebt, en om je vaatwasser en koffiezetapparaat op die waarde in te stellen. Woon je elders, kijk dan bij waterhardheid per gemeente of bij hard water in Nederland; de verschillen binnen het land zijn groter dan de meeste mensen denken.

Wat kost drinkwater bij Waternet in 2026?

Met een watermeter betaal je in 2026 €1,18 per 1.000 liter en €90,55 vastrecht per jaar. Die bedragen zijn exclusief 9% btw en exclusief de belasting op leidingwater, die in 2026 op €0,44 per 1.000 liter staat. Eén kubieke meter is 1.000 liter.

Waternet publiceert de tarieven exclusief btw en belasting, en dat maakt vergelijken lastig. Daarom hier de all-in rekensom die je nergens anders krijgt.

Reken het door voor een huishouden dat 100 kubieke meter per jaar gebruikt: 100 maal €1,77 is €176,58, plus €98,70 vastrecht is ongeveer €275 per jaar, oftewel zo’n €22,90 per maand. Per liter kom je uit op €0,00275 all-in. Een liter flessenwater kost €0,40 tot €1,00, dus daar betaal je een factor 145 tot 365 meer voor. De brede rekensom voor heel Nederland staat bij wat een kuub water kost.

Waternet geeft zelf ook rekenvoorbeelden, en die zijn nuttig omdat ze van het werkelijke gemiddelde verbruik uitgaan. Let op: deze bedragen zijn exclusief btw en belasting op leidingwater.

Heb je geen watermeter, dan betaal je per eenheid van je woning: €25,81 per eenheid plus €80,37 vastrecht per jaar, ook weer exclusief btw en belasting. Ook die tarieven daalden ten opzichte van 2025.

Is Waternet duur? De eerlijke rekensom

Het is de meest gestelde vraag over dit bedrijf, en het antwoord verrast de meeste mensen. De tarieven van Waternet gingen in 2026 juist omlaag. Het variabele tarief daalde met 4 cent per 1.000 liter en het vastrecht met bijna €8 per jaar. Waternet legt dat uit met een meevaller: meer inkomsten en minder uitgaven dan begroot, en dat geeft het bedrijf terug aan de klant.

Sterker nog, leg het tarief naast de rest van het land en Waternet zit aan de onderkant. Volgens brancheorganisatie Vewin is het gewogen gemiddelde drinkwatertarief in Nederland in 2026 €2,05 per kubieke meter exclusief belastingen, met een spreiding van €1,75 tot €2,71 tussen de bedrijven. Waternet rekent €1,18. Dat is niet net onder het gemiddelde, dat is er ruim onder, en het is het enige cijfer dat de vraag echt beantwoordt.

Waar het gevoel van duur dan vandaan komt, is de opbouw van de rekening. Je betaalt over je drinkwater twee soorten belasting: de belasting op leidingwater, en daar bovenop 9% btw over het totaalbedrag inclusief die belasting. Belasting over belasting dus. Waternet benoemt dat zelf openlijk en wijst erop dat alle waterbedrijven in Nederland dit moeten doorberekenen. Landelijk bestaat de drinkwaterrekening volgens Vewin voor 24,9% uit belastingen en voor 75,1% uit de kosten van het waterbedrijf. Op flessenwater is de verbruiksbelasting sinds 2024 juist helemaal afgeschaft, wat Vewin een scheve prikkel noemt.

Twee dingen die je rekening wél omhoog kunnen duwen en die niets met het tarief te maken hebben. Ten eerste het termijnbedrag: zonder doorgegeven meterstand betaal je naar een schatting, niet naar je meter. Ten tweede je verbruik zelf, want douchen, doorspoelen en de tuin zijn volgens Waternet de grootste verbruikers. Reken je eigen behoefte na bij hoeveel water je per dag nodig hebt.

En één waarschuwing voor de jaren hierna. Het heffingsplafond van de belasting op leidingwater is per 1 januari 2026 verhoogd, waardoor over een groter deel van je verbruik belasting wordt betaald. Waternet waarschuwt daarnaast zelf dat de prijs op termijn stijgt, omdat de vraag naar drinkwater in Amsterdam groeit en de productie moet worden uitgebreid.

Zit er PFAS in het drinkwater van Amsterdam?

Sporen, en Waternet is daar open over. Het bedrijf gebruikt actieve kool om PFAS uit het drinkwater te halen en werkt aan aanvullende technieken met membranen. Het Waterlaboratorium controleert het water dagelijks op meer dan honderd stoffen, en PFAS zit in zulke lage concentraties dat het in nanogrammen wordt gemeten: een miljardste gram per liter.

Er lopen twee grenswaarden door elkaar, en dat is de bron van vrijwel alle verwarring over dit onderwerp.

Het RIVM stelt vast dat het Nederlandse drinkwater aan de wettelijke 100 nanogram voldoet, en adviseert daarnaast de strengere richtwaarde van 4,4 nanogram per liter te gebruiken omdat PFAS al bij zeer kleine hoeveelheden effect kan hebben op het immuunsysteem. Waternet publiceert de meetreeksen per productielocatie, Leiduin en Weesperkarspel apart, in zijn waterkwaliteitsrapportages. Wie het precieze getal voor zijn eigen locatie wil, haalt het daar en niet bij een vergelijkingssite.

Twee cijfers die het perspectief compleet maken. Het RIVM berekende dat mensen via voedsel ongeveer drie keer zoveel PFAS binnenkrijgen als via drinkwater, en dat de inname via drinkwater alleen onder de gezondheidskundige grenswaarde blijft, terwijl voedsel en drinkwater samen er wel boven uitkomen. Waternet komt zelf op ongeveer 85% via voedsel. Op je boodschappen heb je weinig grip, op je kraan wel. Achtergrond over deze stofgroep staat bij PFAS en forever chemicals, en welke technieken PFAS daadwerkelijk tegenhouden lees je op onze PFAS-pagina.

Eerlijk blijven over de richting: Waternet pleit samen met andere Europese waterbedrijven voor een totaalverbod op PFAS, met het argument dat wat niet in de bron zit, er ook niet uit gezuiverd hoeft te worden. Dat is een standpunt waar wij ons volledig achter scharen. Het bedrijf voegt er een zakelijk argument aan toe dat zelden wordt geciteerd: PFAS verwijderen kost elk jaar miljoenen euro’s extra, en die rekening komt uiteindelijk bij de inwoners terecht.

Wat Waternet zelf over ontharders zegt

Hier moeten wij iets zeggen dat tegen ons eigen belang in lijkt te gaan, en we zeggen het toch, omdat het klopt. In Amsterdam en omgeving heb je geen waterontharder nodig. Waternet schrijft het letterlijk, en het heeft gelijk.

Sterker nog, het waterbedrijf corrigeert een marketingclaim die je bij ontharderfabrikanten veel tegenkomt: op hun websites staat vaak dat water boven de 4 °dH al hard is. Dat is onjuist. Water is pas hard vanaf 12 °dH. Bij 7,8 °dH zit Amsterdam daar ruim onder, en ook voor je wasmachine of vaatwasser is ontharden niet nodig.

Waternet legt er nog een argument naast dat weinig mensen kennen: té zacht water heeft nadelen. Bij te zacht water blijft wasmiddel in je kleding zitten en blijft zeep na het douchen op je huid achter, en dat is slecht voor je huid. Bovendien is nog meer kalk uit water halen erg duur.

Wat Waternet niet in de hand heeft

De verantwoordelijkheid van een drinkwaterbedrijf stopt bij de watermeter. Daarachter begint jouw installatie, en in Amsterdam is dat een serieuzer punt dan in de meeste steden.

Loden leidingen. Amsterdam heeft een uitzonderlijk grote voorraad vooroorlogse woningen, en Waternet heeft er een eigen pagina over staan. Lood lost langzaam op in stilstaand water, en het probleem zit in de binnenhuisinstallatie waar het waterbedrijf niet bij kan. Wat lood doet en wat eraan te doen is, staat bij lood in kraanwater filteren.

Stilstaand water. Waternet adviseert na een vakantie of een langere afwezigheid je leidingen door te spoelen voordat je het water gebruikt om te drinken of te koken. Water dat dagen in een leiding staat, neemt stoffen op uit die leiding en warmt op.

Warm kraanwater. Uit warmwaterleidingen en boilers kan koper oplossen, en kranen kunnen nikkel en chroom afgeven. Koud tappen en daarna verwarmen blijft het advies; meer daarover bij warm kraanwater drinken.

Een kookadvies. Bij een leidingbreuk of na werkzaamheden kan de kwaliteit tijdelijk niet worden gegarandeerd. Een waterfilter vervangt zo’n advies nooit: de certificeringen NSF 42, 53, 61 en 372 gaan over chemische stoffen en materialen, niet over microbiologische zuivering. Wat je dan wel doet staat bij een kookadvies voor kraanwater.

Heb je een waterfilter nodig in Amsterdam?

Nee, niet om veiligheidsredenen. Het kraanwater van Waternet voldoet aan de Drinkwaterwet en aan de Europese drinkwaterrichtlijn, en het RIVM bevestigt dat Nederlands kraanwater veilig is om te drinken. Een filterwinkel die je vertelt dat het water in Amsterdam niet deugt, verdient je wantrouwen, en dat geldt ook voor ons.

Waarom mensen in dit gebied tóch filteren, komt neer op drie redenen die geen van alle over veiligheid gaan.

• De bron. Amsterdam maakt zijn drinkwater uit oppervlaktewater, en volgens het RIVM zitten daar meer PFAS in dan in drinkwater uit grondwater. Waternet haalt er heel veel uit met actieve kool, maar niet alles, en dat zegt het bedrijf ook.
• De eigen leidingen. In een vooroorlogs Amsterdams pand zit het risico niet in de zuivering maar in de laatste meters. Daar helpt geen enkele productielocatie je mee.
• Smaak en de optelsom. Het RIVM adviseert de totale PFAS-inname omlaag te brengen. Op je kraan heb je daar meer grip op dan op je voeding, ook als je uitgangspunt al goed is.

Het onder-aanrecht filter dat mineralen teruggeeft haalt in vijf stappen meer dan 100 verontreinigingen uit het water, waaronder PFAS, microplastics, zware metalen, fluoride, nitraat en medicijnresten, en brengt daarna via Swedish Mineral Rock™ calcium, magnesium en kalium terug. Hij is NSF-gecertificeerd op 42, 53, 61 en 372. Bij PureFilter zien we dat klanten in Amsterdam vooral kiezen voor de combinatie van smaak en gemoedsrust, en zelden voor kalk, want dat probleem hebben ze bij 7,8 °dH nauwelijks.

Een huishoudelijk osmosesysteem slaat die laatste mineralisatiestap meestal over en dan houd je kaal water over; waarom dat uitmaakt lees je bij osmosewater, gezond of ongezond. Heb je een Quooker, dan vervangt die het filteren niet: zie waterfilter en Quooker. En filter je, vervang dan op tijd, want hoe vaak je een waterfilter vervangt is een belangrijkere vraag dan welk merk je koopt.

Vergelijking: ontharder, filterkan, osmose of filter

De PureFilter Mineral+ kost €149,00 inclusief het eerste filter. Een vervangfilter kost €65,00 en gaat bij 1 tot 3 personen ongeveer twaalf maanden mee, bij 4 tot 6 personen ongeveer zes maanden. De duo met twee patronen kost €115,00. Omgerekend is dat minder dan één cent per liter. Wil je er niet aan denken, dan stuurt het Filterplan de patronen automatisch op tijd op voor €48,00 of €86,00 per levering.

De installatie duurt 5 tot 10 minuten: je hebt geen loodgieter nodig, voor het aansluiten op de koudwaterleiding gebruik je één waterpomptang, en het patroon wissel je later met de meegeleverde sleutel. Stap voor stap staat dat in de handleiding om een waterfilter te installeren. Het volledige overzicht van ons aanbod aan keukenwaterfilters staat in de webshop, en hoe de modellen zich tot elkaar verhouden lees je bij de beste waterfilter.

Veelgestelde vragen

Conclusie

Wie Waternet drinkwater uit de kraan krijgt, drinkt zacht water van 7,8 graden Duitse hardheid dat is gemaakt uit rivierwater en door de duinen is gefilterd op Leiduin, of uit kwelwater uit de Bethunepolder via Weesperkarspel. Dat is voor iedereen in het gebied hetzelfde, van Amsterdam tot Ouderkerk aan de Amstel, en er is dus geen postcodetabel nodig zoals bij bedrijven die uit meerdere bronnen putten.

De cijfers om te onthouden: €1,18 per 1.000 liter in 2026 plus €0,44 belasting en €90,55 vastrecht, all-in ongeveer €275 per jaar bij 100 kubieke meter. Dat is een daling ten opzichte van 2025, en de kosten van de organisatiesplitsing van €26,3 miljoen zitten er niet in. PFAS wordt met actieve kool verwijderd en het water blijft onder de wettelijke 100 nanogram per liter, terwijl de strengere RIVM-richtwaarde van 4,4 nanogram een advies is en geen wet.

Filteren doe je in Amsterdam dus niet omdat het water slecht is, want dat is het niet, en een ontharder heb je hier aantoonbaar niet nodig. Je doet het om de bron, om je eigen leidingen in een oud pand, of omdat je de laatste meters van watermeter tot glas zelf wilt bepalen. En doe je het, houd dan dezelfde volgorde aan die Waternet in zijn eigen zuivering aanhoudt: eerst wegnemen wat er niet in hoort, daarna overhouden wat je wilt behouden. Vervang je filter op tijd, want dat is het enige wat een filter slechter kan maken dan geen filter.