Quooker waterfilter: haalt het PFAS eruit?

Leestijd: ~11 minuten

Heeft een Quooker een waterfilter?

Ja, en dat verrast veel mensen. Quooker schrijft in zijn eigen servicedocumentatie dat elk Quooker-reservoir is uitgerust met een actief koolfilter, het HiTAC-filter. Je hebt er dus al een, ook als je er nooit een hebt gekocht. Dat is het antwoord op de vraag die het vaakst wordt gesteld, en het is meteen de reden dat er zoveel verwarring bestaat.

De verwarring zit niet in het bestaan van het filter, maar in wat het doet en waar het zit. Een Quooker is in de kern een kraan met een reservoir onder je aanrecht dat kokend water levert, en bij sommige uitvoeringen ook gekoeld en bruisend water via de CUBE. Het HiTAC-filter zit in dat reservoir. Alles wat via het reservoir wordt getapt, komt het filter tegen. Alles wat rechtstreeks uit de huisleiding komt, dus je normale koude en warme kraanwater, komt er niet langs.

Dat onderscheid is het hele verhaal. Bij PureFilter zien we dat klanten met een Quooker vrijwel altijd denken dat hun koude drinkwater gefilterd is. In de praktijk drinken de meeste mensen juist dat ongefilterde koude water, want je vult je glas niet met kokend water. Wie wil weten of kraanwater gezond is, moet dus naar het koude tappunt kijken, niet naar de kokendwaterknop.

Wat het HiTAC-filter volgens Quooker doet

Het is eerlijker om Quooker hier zelf aan het woord te laten dan om er iets van te maken. Op het datablad van het HiTAC-filter staat dat actieve kool de waterkwaliteit verbetert doordat het de volgende stoffen reduceert, voor zover die in het drinkwater aanwezig zijn: ongewenste smaak-, geur- en kleurstoffen, chloor en chloorbijproducten, medicijn- en hormoonresten, resten van pesticiden en herbiciden, industriele restverontreinigingen waaronder PFAS, en overige microverontreinigingen.

Dat is een serieuze lijst, en het is precies de lijst die je van actieve kool mag verwachten. Actieve kool werkt door adsorptie: organische moleculen plakken vast aan het enorme inwendige oppervlak van de koolstof. Datzelfde principe zit in ons eigen filter, en het is de reden dat een waterfilter werkt zoals hij werkt. Wie precies wil weten waar elk type waterfilter goed in is, komt bij actieve kool altijd hetzelfde patroon tegen: sterk op organische stoffen, zwak op kalk en mineralen.

Quooker is daar ook duidelijk over. Het HiTAC-filter is geen kalkfilter. Heb je hard water en zoek je een oplossing voor aanslag, dan doet dit filter niets voor je. Daarvoor is een aparte route nodig, en dat is exact de reden dat wij een apart stuk hebben over kalk uit je kraanwater filteren.

Er is nog een praktisch punt dat zelden wordt genoemd. Quooker adviseert een onderhoudsbeurt eens in de vijf jaar, afhankelijk van de waterhardheid in je regio, en soms volstaat daarbij het vervangen van het HiTAC-filter. Vijf jaar is een lange periode voor een koolstoffilter. Actieve kool heeft een eindige capaciteit: als het oppervlak vol zit, adsorbeert het niets meer. Een filter dat vijf jaar in het reservoir zit, doet in jaar vijf onvermijdelijk minder dan in maand een.

Haalt dat filter dan PFAS uit je water?

Gedeeltelijk, en niet daar waar je het nodig hebt. Quooker noemt PFAS letterlijk in zijn datablad, dus de claim bestaat. Wat er niet bij staat, is hoeveel. Er staat geen percentage, geen ingaande en uitgaande waarde, en geen verwijzing naar een test volgens een erkende norm voor PFAS-reductie. "Reduceert" is een richting, geen getal.

Zet dat naast de cijfers die er wel zijn. Voor twintig verschillende PFAS is de wettelijk toegestane hoeveelheid in Nederlands drinkwater 100 nanogram per liter, en volgens het RIVM voldoet het Nederlandse drinkwater daaraan. Datzelfde RIVM adviseert inmiddels een veel strengere richtwaarde van 4,4 nanogram per liter, uitgedrukt in PFOA-equivalenten, omdat PFAS al bij zeer kleine hoeveelheden nadelige effecten op het immuunsysteem kan hebben. Het verschil tussen die twee getallen is een factor 23.

Om te weten of een filter je van 100 richting 4,4 brengt, heb je dus een gemeten waarde nodig. En daar wringt het: NSF International schrijft dat een waterfilter PFAS moet kunnen terugbrengen tot onder 20 nanogram per liter voordat hij een PFAS-reductieclaim mag dragen, en dat die claim onder NSF/ANSI 53 of NSF/ANSI 58 onafhankelijk wordt gevalideerd, periodiek wordt hertest en jaarlijks in de fabriek wordt geinspecteerd. Zonder zo'n validatie weet niemand, ook Quooker niet, wat er in jouw keuken uit dat filter komt.

Nog belangrijker is het punt van de eerste paragraaf. Zelfs als het HiTAC-filter PFAS goed zou binden, filtert het alleen het water dat door het reservoir stroomt. Je koude drinkwater stroomt daar niet door. Het filter staat, om het plat te zeggen, niet op de plek waar je drinkt. Wie hierin de techniek wil doorgronden, leest onze uitleg over PFAS en forever chemicals en over de waterfilter tegen PFAS.

De denkfout: kokend water lost geen PFAS op

Hier gaat het bij een kokendwaterkraan het vaakst mis. Kokend water voelt schoon, dus het idee dat koken je water veiliger maakt, is intuitief. Voor bacterien is dat waar. Voor PFAS is het onwaar, en dat is niet een kwestie van interpretatie.

NSF International adviseert bij een PFAS-waarschuwing expliciet om je water niet te koken, omdat koken van water dat PFAS bevat het risico op blootstelling niet verlaagt. De reden is simpele natuurkunde: PFAS-moleculen zijn extreem stabiel, verdampen niet bij 100 graden en breken niet af. Wat wel verdampt, is het water. Blijft er minder water over met dezelfde hoeveelheid PFAS erin, dan gaat de concentratie juist omhoog.

Dat is de reden dat de combinatie "ik heb een Quooker, dus mijn water is gezuiverd" niet opgaat. Een Quooker is een fantastisch apparaat voor gemak, temperatuur en snelheid. Het is geen zuiveringsinstallatie. Voor de volledigheid: er is ook een reden om terughoudend te zijn met warm kraanwater drinken, en die staat los van PFAS.

Welke Quooker-filters bestaan er, en wat doen ze?

Quooker levert meerdere filters, en ze doen niet hetzelfde. Dat is nuttig om te weten voordat je iets bestelt, want de namen lijken op elkaar en de functies niet.

Wat zit er in welk filter?

Twee dingen vallen op in die tabel. De hollow-fibre-filters werken op deeltjesgrootte, en PFAS zijn geen deeltjes maar opgeloste moleculen die dwars door zo'n membraan gaan. En de enige filters die op PFAS kunnen werken, zijn de koolstoffilters, precies de filters waarvoor geen cijfer is gepubliceerd.

Wat er wel nodig is om PFAS aan te pakken

Drie voorwaarden, en ze moeten alle drie kloppen. Ontbreekt er een, dan is het resultaat onbekend.

De eerste is de plek. Het filter moet op de koudwaterleiding zitten, voor het punt waar je tapt. Zit het erachter of alleen in het reservoir, dan behandelt het niet het water dat je drinkt. De tweede is de techniek. PFAS zitten opgelost, dus je hebt adsorptie of een membraan onder druk nodig, geen zeef en geen sedimentfilter. De derde is de onderbouwing. Zonder onafhankelijk gevalideerde reductieclaim koop je een verwachting.

De PureFilter Mineral+ is op alle drie punten expliciet. Hij gaat op de koudwaterleiding onder je aanrecht, gebruikt een meertraps opbouw met een koolblok, en is NSF-gecertificeerd volgens 42, 53, 61 en 372. Hij filtert meer dan 100 verontreinigingen, waaronder PFAS, microplastics, zware metalen als lood en koper, fluoride, nitraten, medicijnresten en chloor. Wij publiceren bewust geen verwijderingspercentage, om dezelfde reden dat we Quooker erop aanspreken: een getal zonder gepubliceerde testcondities zegt niets.

Wat de Mineral+ daarnaast doet en vrijwel geen ander filter, is mineraliseren. Als laatste stap voegt Swedish Mineral Rock™ magnesium, calcium en kalium weer toe. De volgorde is het punt: eerst zuiveren, dan mineraliseren. Dat scheelt het smaakprobleem dat mensen kennen van omgekeerde osmose, waarbij vrijwel alles eruit gaat inclusief de mineralen. Wie de smaakkant afweegt, vindt de nuance in ons stuk over wat het gezondste waterfilter is.

Een waterfilter en een Quooker combineren

Je hoeft niet te kiezen, en dat is het goede nieuws. Een onder-aanrecht filter komt op de koudwatertoevoer te zitten, dus voor de Quooker. Daarmee krijgt het reservoir schoner aanvoerwater en krijgt je koude kraan gefilterd water. Een filter erachter plaatsen kan niet: onze filters zijn niet gemaakt voor warm of kokend water en raken daardoor onbruikbaar.

De installatie duurt 5 tot 10 minuten en er komt geen loodgieter aan te pas. Je hebt er een waterpomptang bij nodig, en standaard wordt een 3/8 aansluiting meegeleverd. Heeft jouw kraan of Quooker-toevoer een andere maat, dan is een verloopstuk nodig, dus meet dat even na voordat je begint. De stap-voor-stap route staat in onze handleiding om een waterfilter zelf te installeren, en de bredere keuze tussen opstellingen bespreken we op de pagina over de waterfilter Quooker.

Bij het vervangen heb je die tang niet meer nodig. Het filterpatroon wissel je met de sleutel die bij het waterfilter wordt meegeleverd, wat het jaarlijkse onderhoud tot een klus van een paar minuten maakt. Dat is een wezenlijk verschil met een reservoir dat om een onderhoudsbeurt vraagt.

Wat kost het, naast elkaar gezet?

De kostenvraag komt in de zoekresultaten net zo vaak voorbij als de filtervraag, dus hier de bedragen die we kunnen onderbouwen.

Omgerekend komt een vervangfilter bij een huishouden van 1 tot 3 personen op ongeveer €0,18 per dag. Bij 4 tot 6 personen gaat een filter ongeveer een half jaar mee en wordt dat ongeveer €0,36 per dag. Zet dat tegenover een euro of meer per dag aan flessenwater, dan is de rekensom snel gemaakt. De looptijd hangt af van de huishoudgrootte, dus vraag nooit "hoe lang gaat hij mee" zonder dat aantal erbij.

Wie liever eerst het hele veld overziet voordat hij iets aanschaft, kan terecht bij onze filters voor de keuken of bij de vergelijking op de beste waterfilter onder het aanrecht.

Waar je op moet letten

Een paar dingen zijn eerlijk gezegd geen reden voor paniek, en die willen we niet verzwijgen.

• Het Nederlandse drinkwater voldoet aan de wettelijke PFAS-norm, dus dit is een keuze om je totale inname te verlagen en niet een noodmaatregel.
• Voedsel levert volgens het RIVM ongeveer drie keer zoveel PFAS als drinkwater, dus filteren is een deel van het plaatje en niet het hele plaatje.
• Zestig procent van ons drinkwater komt uit grondwater en daar zitten minder PFAS in dan in drinkwater dat van oppervlaktewater is gemaakt, dus jouw beginsituatie hangt af van je regio.
• Een filter voor de Quooker plaatsen vraagt ruimte in het keukenkastje, waar het reservoir al staat.
• Een koolstoffilter dat te lang blijft zitten, doet minder dan een nieuw filter, ongeacht het merk.

Veelgestelde vragen

Conclusie

De vraag of een Quooker waterfilter PFAS uit je water haalt, heeft een eerlijk antwoord in twee delen. Ja, het HiTAC-filter is actieve kool en Quooker noemt PFAS bij de stoffen die het reduceert. En nee, dat helpt je koude drinkwater niet, want dat water gaat niet door het reservoir, en er is geen gepubliceerd cijfer of erkende certificering waaraan je de werking kunt afmeten.

De getallen in verhouding: 100 nanogram per liter is de wettelijke norm en het Nederlandse drinkwater voldoet daaraan, 4,4 nanogram per liter is het strengere RIVM-advies, en onder 20 nanogram per liter is wat NSF vraagt voordat een filter een PFAS-claim mag dragen. Alleen dat laatste getal komt uit een testprotocol, en dat is precies waarom het het enige getal is waarop je een beslissing kunt baseren.

Praktisch komt het hierop neer: een Quooker en een waterfilter zijn geen concurrenten maar opeenvolgende stappen. Het filter gaat ervoor, op de koudwaterleiding, in 5 tot 10 minuten en zonder loodgieter. De PureFilter Mineral+ kost €149,00 inclusief eerste filter en €65,00 per jaar bij 1 tot 3 personen, is NSF-gecertificeerd volgens 42, 53, 61 en 372, filtert meer dan 100 stoffen en mineraliseert als laatste stap. Met 40 dagen gratis retour en 5 jaar garantie kun je zelf vaststellen of het verschil in je glas te merken is.